Infectie en trombose: PICC of CVC bij oncologische patiënten

Let op: Deze CAT is verouderd en verdient een update! Start update!

algemene gegevens

Auteurs: Nol Verbeek en Carola Weerman (St. Antonius Ziekenhuis)
Autorisator: Jolanda Maaskant
Datum: mei 2014

de aanbeveling

Perifeer Ingebrachte Centrale Catheters (PICC’s) hebben een verhoogd risico op diep veneuze trombose (DVT). Hoewel de kans op deze complicatie klein is, dient dit risico meegewogen te worden in de besluitvorming voor het plaatsen van de beste toegangsweg tot de bloedbaan bij kankerpatiënten. Bloedstroominfecties komen even vaak voor bij PICC’s als bij Centraal Veneuze Catheters (CVC’s). Poliklinisch gebruik verlaagt het risico op bloedstroominfectie, maar dit is niet specifiek voor kankerpatiënten uitgezocht.
Niveau van bewijs: A

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Sinds anderhalf jaar worden in het St. Antonius Ziekenhuis PICC’s gebruikt bij kankerpatiënten. Zij zijn uitermate tevreden over deze lijn, omdat (moeizame) venapuncties vermeden kunnen worden. Daarnaast kunnen cytostatica, vocht, bloed en bloedproducten, antibiotica, contrastvloeistof (eventueel onder hoge druk) en parenterale voeding probleemloos worden toegediend. Als Verpleegkundig Specialisten vroegen wij ons af in hoeverre kankerpatiënten met een PICC meer risico lopen op infectie of trombose in vergelijking met de al langer gebruikte centraal veneuze catheter of poortcatheter.

PICO

P: Volwassen kankerpatiënten
I: Perifeer Ingebrachte Centraal veneuze Catheter (PICC)
C: Centraal Veneuze Catheter (CVC) of poortcatheters
O: Bloedstroominfectie, diep veneuze trombose (DVT)

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Search: PubMed, Cochrane, CINAHL, TRIP en CBO. Gezocht naar richtlijnen, systematic reviews (SR) en gerandomiseerde studies (RCT).
Zoektermen: adult, peripherally inserted central catheters, central venous catheters, bloodstream infection, venous thromboembolism.
Resultaten: 2 SRs[1,2].

Stap 3: Appraise

De Resultaten

Diep Veneuze Trombose
De eerste SR[1] onderzoekt of er een verschil is in het risico op een diep veneuze trombose bij patiënten met een PICC of een CVC. Deze SR bestaat uit twee onderdelen. Een deel met alleen observationele studies en een deel met studies waarin groepen met elkaar worden vergeleken. Van de in totaal 12 vergelijkende studies zijn 5 specifiek bij kankerpatiënten uitgevoerd. Deze SR is van zeer goede kwaliteit. Uit de meta analyse van 11 vergelijkende studies (N=3788) blijkt het risico op DVT bij een PICC verhoogd (Odds Ratio 2.55 (95% BI 1.54-4.23)) t.o.v. de CVC voor de totale populatie. Het geschatte baseline risico op DVT is 2.7%, en de Number Needed to Harm (NNH) komt uit op 26 (95% BI 13-71). Uit een subgroep analyse van de studies bij kankerpatiënten (4 studies, N=640) blijkt een Odds Ratio van 2.24 (95% BI 1.01-4.99). Daarmee is het risico op
een DVT voor kankerpatiënten 6.05%, een verhoogd risico met 3.35%.

Bloedstroominfecties
Ook de tweede SR[2] is van zeer goede kwaliteit. In deze SR (23 studies, N=57.250) wordt het risico op lijninfecties vergeleken tussen PICC’s en CVC’s bij volwassen patiënten. Subgroep analyses laten de verschillen zien tussen poliklinisch en klinisch gebruik van PICC’s versus CVC’s en de verschillen tussen patiëntenpopulaties, waaronder kankerpatiënten. Het Relatief Risico (RR) is 0.62 (95% BI 0.40-0.94) in het voordeel van PICC’s voor de totale populatie. Voor de poliklinische setting is het RR 0.22 (95% BI 0.18-0.27). Uit een subgroep analyse van 3 studies (N=361) met alleen kankerpatiënten blijkt een RR 0.87 (95% BI 0.29-2.62) in het voordeel van PICC’s t.o.v. CVC’s, dit resultaat is niet significant.

Stap 4: Apply

De Conclusie

Wanneer PICC’s vergeleken worden met CVC’s is de kans op DVT 2.55 keer groter. Bloedstroominfecties worden bij PICC’s en CVC’s even vaak gezien, ook bij kankerpatiënten. In de poliklinische setting is de bloedstroominfectie kans aanzienlijk kleiner bij PICC’s dan bij CVC’s, maar hierbij is geen subgroep analyse voor kankerpatiënten uitgevoerd.

De Aanbeveling

Perifeer Ingebrachte Centrale Catheters (PICC’s) hebben een verhoogd risico op diep veneuze trombose (DVT). Hoewel de kans op deze complicatie klein is, dient dit risico meegewogen te worden in de besluitvorming voor het plaatsen van de beste toegangsweg tot de bloedbaan bij kankerpatiënten. Bloedstroominfecties komen even vaak voor bij PICC’s als bij Centraal Veneuze Catheters (CVC’s). Poliklinisch gebruik verlaagt het risico op bloedstroominfectie, maar dit is niet specifiek voor kankerpatiënten uitgezocht.
Niveau van bewijs: A

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

De gevonden risico’s op DVT en bloedstroominfectie moeten opgenomen worden in de standaard voorlichting aan patiënten en meegewogen worden in de besluitvorming voor het plaatsen van de beste toegangsweg tot de bloedbaan bij kankerpatiënten. Tevens moeten de gevonden risico’s afgewogen worden tegen andere relevante aspecten zoals het risico op een pneumothorax bij het inbrengen van een CVC en de kosten.

Bronvermelding

1. Chopra V, Anand S, Hickner A, Buist M, Rogers MA, Saint S, Flanders SA. Risk of venous thromboembolism associated with peripherally inserted central catheters: a systematic review and metaanalysis. Lancet 2013;382(9889):311-325.
2. Chopra V, O’Horo JC, Rogers MA, Maki DG, Safdar N. The risk of bloodstream infection associated with peripherally inserted central catheters compared with central venous catheters in adults: a systematic review and meta-analysis. Infect Control Hosp Epidemiol 2013;34(9):908-918.

Geef een reactie