Darmfunctie: klysma’s bij geobstipeerde pasgeborenen.

Let op: Deze CAT is verouderd en verdient een update! Start update!

algemene gegevens

Auteurs: Marieke Molenaar
Autorisator: Joke Wielenga
Datum: sep 2013

de aanbeveling

• De aanbeveling is om obstipatie bij pasgeborenen te behandelen met fysiologisch zout klysma’s.
Onderzoek naar andere samenstellingen, zoals hieronder beschreven, zijn allemaal uitgevoerd bij oudere
kinderen.
• Niveau van bewijs: D

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Verpleegkundigen van de Intensive Care Neonatologie van het Emma Kinderziekenhuis weten dat
pasgeborenen vaak last hebben van obstipatie. Om de defecatie op gang te brengen, wordt vaak gekozen
voor een klysma. Over de samenstelling van het klysma bestaat geen consensus, maar fysiologisch zout
is gebruikelijk. Daarnaast zijn er echter ook geluiden dat andere klysma’s (bijv. met moedermelk) gebruikt
kunnen worden. Er is behoefte aan wetenschappelijke onderbouwing voor de meest effectieve vloeistof voor
het op gang brengen van de ontlasting met zo min mogelijk beschadigen van de darm(flora).

PICO

P: Pasgeborenen met obstipatie problemen
I: Klysmeren met melk/stroop of moedermelk
C: Klysmeren met NaCl 0,9%
O: Defecatie patroon

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Search: PubMed, Cochrane en CINAHL.
Zoektermen: breastmilk, neonate, enema, milk.
Resultaten: 3 relevante artikelen [1,2,3].

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

Walker et al. [1]
doet een retrospectief statusonderzoek met het doel de risico’s van melk/stroop klysma’s te
onderzoeken. Het onderzoek is goed uitgevoerd, maar beperkt door het retrospectieve karakter. Het artikel
beschrijft 98 kinderen met een leeftijd van 7 maanden tot 6 jaar met de diagnose obstipatie, die behandeld
zijn met een melk/stroop klysma. Alle kinderen loosden grote hoeveelheden ontlasting na het klysma.
Bij 5 kinderen traden ernstige bijwerkingen op, waardoor bij 4 patiënten zelfs volledige cardio-pulmonale
resuscitatie nodig was. De auteurs geven aan dat de risico’s die dit type klysma met zich mee brengt niet
anders is dan de risico’s die het kind loopt bij andere type klysma’s.

De Resultaten

Hansen et al. [2]
doet een (niet gerandomiseerd) vergelijkend onderzoek. Kinderen met obstipatie werden
behandeld óf met een melk/stroop klysma óf met een natriumfosfaat klysma. Patiënten werden willekeurig
geselecteerd voor de studie. Beide groepen waren gelijk m.b.t. achtergrondgegevens (gemiddelde leeftijd
7-8 jaar) en medische achtergronden. Wel waren er meer kinderen bekend met obstipatie in de melk/stroop
groep (p=0.016). Er werden geen statistisch significante verschillen gevonden in effectiviteit; in de tijd tot
defecatie of de noodzaak voor een aanvullend klysma. Wel is het natriumfosfaat klysma vaker niet succesvol:
6 keer versus 1 keer. De bijwerkingen (misselijkheid, spugen, diarree, buikpijn of vermoeidheid) zijn allemaal
mild en komen voor in 64% van natriumfosfaat groep en 36% van de melk/stroop groep.
Miller et al.³
voeren een prospectieve, gerandomiseerde studie uit bij kinderen tussen de 1 en 17 jaar met
obstipatieklachten. De kinderen werden gerandomiseerd in een groep met een melk/stroop klysma rectaal of
een groep met polyethylene glycol oraal, gedurende drie dagen. In totaal werden 80 kinderen geïncludeerd
waarvan 41 een melk/stroop klysma kregen. Het onderzoek is redelijk uitgevoerd, met de kanttekening dat
het niet mogelijk was te blinderen. Verder kon slechts bij 71% de volledige follow-up gedaan worden. Er
waren geen verschillen in achtergrondgegevens tussen beide groepen. Op dag 1 had de orale groep minder verbetering van de symptomen (Odds Ratio 0.3, 95% BI 0.1 tot 0.8) en het achterwege blijven van stoelgang
was hoger (49% vs. 28%, p=0.05). Op dag 3 rapporteerden meer mensen in de klysmagroep een ideale
ontlastingsconsistentie (74% vs. 38%, p<0.05) en zij hadden frequenter ontlasting (4.2 vs. 2.7, p<0.05). Op dag
5 werden geen verschillen meer gezien tussen beide groepen.

Stap 4: Apply

De Conclusie

De volgende conclusies kunnen worden getrokken: (a) rectaal klysmeren is effectiever en verlicht sneller discomfort dan oraal klysmeren, (b) er wordt geen verschil geconstateerd tussen een melk/stroop en een natriumfosfaat klysma en (c) de effectiviteit en mogelijke complicaties van moedermelk klysma’s zijn nog onbekend. In de gevonden onderzoeken waren geen pasgeborenen geïncludeerd.

De Aanbeveling

• De aanbeveling is om obstipatie bij pasgeborenen te behandelen met fysiologisch zout klysma’s.
Onderzoek naar andere samenstellingen, zoals hieronder beschreven, zijn allemaal uitgevoerd bij oudere
kinderen.
• Niveau van bewijs: D

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

Het huidige beleid om obstipatie te behandelen met fysiologisch zout klysma’s zal worden gehandhaafd.

Bronvermelding

1. Walker M, Warner M, Brilli R, et al. Cardiopulmonary Compromise Associated With Milk and Molasses
Enema Use in Children. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition 2003;36(1):138-144.
2. Hansen S, Whitehill J, Goto C, et al. Safety and Efficacy of Milk and Molasses Enemas Compared With
Sodium Phosphate Enemas for the Treatment of Constipation in a Pediatric Emergency Department.
Pediatr Emerg Care 2011;27(12):112-118.
3. Miller M, Dowd M, Friesen G, et al. A Randomized Trial of Enema Versus Polyethylene Glycol 3350 for Fecal
Disimpaction in Children Presenting to an Emergency Department. Pediatr Emerg Care 2012;28(2):109-115.

Geef een reactie