Delierscreening bij afatische patiënten.

algemene gegevens

Auteurs: Denise Klevering, 4e -jaars student HBO-V, Hogeschool van Amsterdam - Verpleegkunde
Autorisator: A. Van Dullemen, E. Wielinga
Datum: jun 2018

de aanbeveling

• Gebruik de CAM-ICU als meetinstrument voor delier bij volwassen neurologische patiënten
met afasie.
• Niveau van bewijs: A1

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Een delier is een veelvoorkomend gezondheidsprobleem waarbij een persoon in een staat van acute
verwardheid verkeert. Het stellen van een officiële diagnose is de taak van de arts, maar de verpleegkundige kan de signalen en symptomen goed in kaart brengen m.b.v. een diagnostisch meetinstrument. Bij veel meetinstrumenten is verbale communicatie met de patiënt nodig om een betrouwbare
testuitslag te krijgen. Dit laatste kan een probleem vormen bij specifieke patiëntengroepen zoals de
neurologische patiënt met afasie (taalstoornis). Onze onderzoeksvraag luidt: Wat is een valide meetinstrument om een delier vast te stellen bij neurologische patiënten met afasie?

PICO

P: Volwassen neurologische patiënten met afasie
I: Meetinstrument
C: Diagnose delier door arts volgens DSM-IV
O: Aanwezigheid delier

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Search: PubMed, Cochrane en richtlijnendatabase.nl. Zoekperiode: april 2018, herhaald in februari
2019.
Zoektermen: delirium, neurology, neurological patient, neurological disorders, aphasia, sensitivity
and specificity, validity, validation, accuracy, screening, assessment, diagnostic tool, detection.
Inclusiecriterium: indextest vergeleken met formele diagnose met DSM-IV criteria.
Resultaten: 1 richtlijn(1)
, 2 systematic reviews (SR)²,³ en 3 diagnostische accuratesse studies(4-6)

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

Methode van onderzoek:
De geselecteerde studies zijn beoordeeld op kwaliteit met gebruik van checklists van het Nederlandse Cochrane centrum. Voor de beoordeling van de richtlijn is de AGREE II checklist gebruikt.
De richtlijn(1) scoort op de meeste onderdelen van de AGREE II uitstekend. Alleen op het domein
‘toepassing’ wordt middelmatig gescoord vanwege het onvolledig beschrijven van bevorderende
en belemmerende factoren, en mogelijke implicaties voor kosten/middelen. De SR van GusmaoFlores et al.² scoort minder goed op de selectieprocedure, pooling en heterogeniteit hantering.
Neto et al.³ scoort goed, maar geeft de kenmerken van de onderzochte studies niet volledig weer.
Ook konden in deze SR alleen de CAM-ICU resultaten gepooled worden, maar de ICDSC resultaten niet. De diagnostische accuratesse studies(4-6) zijn over het algemeen van goede kwaliteit. De
studie van Frenette et al.(5) beschrijft geen redenen van uitval.

De Resultaten

Gusmao-Flores et al.² vonden 9 studies met 969 ernstig zieke patiënten, waaronder beademde
patiënten en patiënten met een beroerte, en onderzochten de CAM-ICU en ICDS. Neto et al.3
vonden 12 studies met totaal 1180 beademde IC-patiënten, waarin de CAM-ICU, ICDSC, NuDESC,
NEECHAM en de DDS werden onderzocht. Ely et al.(4) onderzochten de CAM-ICU en ICDSC bij 96
beademde IC-patiënten. Frenette et al.⁵ bestudeerden de CAM-ICU en ICDS bij 61 IC-patiënten met
ernstig hersenletsel. Mitasova et al.(6) onderzochten de CAM-ICU bij 129 patiënten op een IC Stroke
Unit. De CAM-ICU heeft in de SRs een gepoolde sensitiviteit van 76% en 80%. Dat betekent dat in 76% en 80% van de positieve CAM-ICU beoordelingen de patiënt ook de diagnose delier krijgt
volgens DSM-IV criteria. Als de CAM-ICU geen delier aangeeft dan is dat in 96% van de gevallen
ook echt zo (specificiteit). De CAM-ICU is daarom geschikt voor zowel het uitsluiten van een delier,
als voor screening op een delier. Uit de resultaten van de diagnostische accuratesse studies(4-6)
komt naar voren dat de CAM-ICU de hoogste validiteit heeft ten opzichte van andere meetinstrumenten. Naast de hoge sensitiviteit uit de SRs geven deze studies inzicht in de positief (63- 100%)
en negatief voorspellende waarde (70-100%) op een delier bij patiënten welke niet in staat zijn tot
verbale communicatie. Ook is de CAM-ICU duidelijk het meest vertegenwoordigd in de studies
met een hoge methodologische kwaliteit, waardoor deze ook als best gevalideerd mag worden
beschouwd. De richtlijn ‘Acute neurologie’(1)
adviseert de CAM-ICU te gebruiken bij patiënten met
een verstoorde taalfunctie of ernstige afasie.

Stap 4: Apply

De Conclusie

De CAM-ICU is een valide meetinstrument. Dit instrument is echter niet specifiek getest op de afatische patiënt, maar de validiteit is succesvol aangetoond bij vergelijkbare populaties. Daarom wordt de CAMICU als geschikt instrument gezien bij neurologische patiënten met afasie.

De Aanbeveling

• Gebruik de CAM-ICU als meetinstrument voor delier bij volwassen neurologische patiënten
met afasie.
• Niveau van bewijs: A1

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

De CAM-ICU is op Intensive Care Units vaak al in gebruik, maar op gewone verpleegafdelingen in Nederland is de DOSS het meest gebruikte instrument. Neurologie afdelingen zullen het beleid, dossier en proces moeten aanpassen voor gebruik van de CAM-ICU bij patiënten met afasie. De CAM-ICU is makkelijk uit te voeren, maar bestaat voor een deel uit de Richmond AgitationSedation Scale voor het meten van bewustzijn. Voor implementatie is het daarom aan te raden om uit te zoeken in hoeverre dit een barrière zal vormen. De website www.icudelerium.nl bevat hulpmiddelen zoals zakkaartjes en instructiefilms voor implementatie.

Bronvermelding

1. Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie. Acute Neurologie. ZP: ZU; 2013. Beschikbaar via:
https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/acute_neurologie (geraadpleegd 23 maart 2018)
2. Gusmao-Flores D, Salluh JIF, Chalhub RÁ, Quarantini LC. The confusion assessment method for the
intensive care unit (CAM-ICU) and intensive care delirium screening checklist (ICDSC) for the diagnosis
of delirium: a systematic review and meta-analysis of clinical studies. Crit Care 2012;16(4):115.
3. Neto AS, Nassar AP Jr, Cardoso SO, et al. Delirium screening in critically ill patients: a systematic review
and meta-analysis. Crit Care Med 2012;40(6):1946-51.
4. Ely EW, Inouye SK, Bernard GR, et al. Delirium in mechanically ventilated patients: validity and reliability
of the confusion assessment method for the intensive care unit (CAM-ICU). JAMA 2001;286(21):2703-10.
5. Frenette AJ, Bebawi ER, Deslauriers LC, et al. Validation and comparison of CAM-ICU and ICDSC in
mild and moderate traumatic brain injury patients. Intensive Care Med 2016;42(1):122-3.
6. Mitasova A, Kostalova M, Bednarik J, et al. Poststroke delirium incidence and outcomes: Validation of
the Confusion Assessment Method for the Intensive Care Unit (CAM-ICU). Crit Care Med
2012;40(2):484-90.

Geef een reactie