Effect van aromatherapie op pijnbeleving van een volwassen postopertieve patiënt opgenomen in een ziekenhuis

Let op: Deze CAT is verouderd en verdient een update! Start update!

algemene gegevens

Auteurs: Marleen Tieken, verpleegkundige Jeroen Bosch Ziekenhuis
Autorisator: Universiteit van Antwerpen master in de verpleegkunde en vroedkunde
Datum: apr 2018

de aanbeveling

Mijn aanbeveling aan de verpleegkundigen is dat het effect van aromatherapie op pijnbestrijding bij postoperatieve patiënten onvoldoende bewezen wordt ondanks de gevonden significante effecten. Het resultaat van de studie is in hoge mate heterogeen. De geïncludeerde studies gebruiken onder meer verschillende methoden van aromatherapie en de controle therapieën zijn inconsistent waardoor deze moeilijk te vergelijken zijn. De studies die zijn geïncludeerd zijn uitgevoerd in niet-westerse landen. Verschil in culturele normen en individuele voorkeur kunnen de resultaten beïnvloed hebben en zal verder onderzocht moeten voor generaliseerbaarheid in een Nederlandse context. Dit maakt een JBI aanbeveling van Grade B: een zwakke aanbeveling.

.

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Op de afdeling chirurgie is een patiënt opgenomen met een gebroken heup. Na de operatie heeft de patiënt pijn en worden medicamenten gegeven (paracetamol en opiaten). Pijnmedicatie zoals opiaten hebben nadelige bijwerkingen (obstipatie, misselijkheid, braken en droge mond). Wanneer de familie van de patiënt op bezoek komt vragen zij of aromatherapie kan worden gegeven om te zorgen voor minder pijnbeleving. Binnen het ziekenhuis wordt geen gebruik gemaakt van aromatherapie. De verpleegkundigen vragen zich af of deze niet-medicamenteuze interventie effectief kan zijn in deze setting.

PICO

P: volwassen patiënt die een operatie heeft ondergaan
I: standaard pijnbestrijding gecombineerd met aromatherapie
C: standaard pijnbestrijding
O: pijn (aan de hand van de VAS/ NRS).

De Vraag

Heeft aromatherapie effect op pijnbeleving van een volwassen postoperatieve patiënt opgenomen in een ziekenhuis?

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

In de databanken Pubmed, Web of Science, JBI en Cochrane Library is op 14 april 2018 naar literatuur gezocht met de volgende zoek- & MESH-termen: ‘aromatherapy’, ‘pain’, ‘painmanagement’ ‘systematic review’ ‘surgery’. Dit leverde een systematic review en meta-analyse op uit 2016: “The effectiveness of aromatherapy in reducing pain: Systematic review and meta – analysis” van Shaheen E. Lakhan, Heather Sheafer en Deborah Tepper (2016).

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

De level of evidence is A1, het is een systematic review (SR) met een meta analyse. De kwaliteit is beoordeeld met de AMSTAR checklist. Het onderzoek is van matige kwaliteit, omdat de gebruikte onderzoeken onderling slecht kunnen worden vergeleken. De onderzoeksopzetten, interventies en controle groep zijn sterk variabel. variëren sterk. Daarbij wordt er ook gebruik gemaakt van kleine studie populaties.

De Resultaten

Lakhan et al. (2016) heeft met de SR en meta-analyse onderzocht wat de effectiviteit is van aromatherapie op pijnbestrijding en het omgaan met pijn. In deze SR zijn er 42 studies geïncludeerd en 12 studies zijn meegenomen in de meta-analyse. In SR werd in twee studies gekeken naar de werkzaamheid van aromatherapie op postoperatieve pijn. In de randomised controlled studie werden 52 deelnemers geïncludeerd. De interventiegroep met inhalatie eucalyptus aromatherapie ervoer significant lagere mate van pijn dan de controlegroep die inhalatie met amandel aromatherapie kregen na een totale knie vervanging. In een RCT over de afname van een borst biopt (n=50), ervoer de interventiegroep met een gezichtsmasker van lavendelaroma significant hogere tevredenheid in pijnbestrijding dan de controle groep (gezichtsmasker zonder olie). In deze studie werd geen significant effect in de pijnscores gemeten.
In de meta-analyse werden drie studies meegenomen over het omgaan met postoperatieve pijn en negen studies keken naar pijn bij niet-chirurgische procedures. Een significant positief effect bij aromatherapie bij postoperatieve pijn werd gevonden (SMD=1,79; 95%CI: -2,08, -1,51; p <0,0001) ten aanzien van de controle groep. De heterogeniteit was hoog (I2 = 97,8). De aanbeveling vanuit de studie is dat aromatherapie voordelig is in de behandeling van pijn wanneer dit gecombineerd wordt met standaard pijnbestrijding. Het is namelijk goedkoop en heeft weinig bijwerkingen. Door de kleine steekproef is echter meer onderzoek nodig.

Stap 4: Apply

De Conclusie

De aanbeveling vanuit de studie is dat aromatherapie voordelig is in de behandeling van pijn wanneer dit gecombineerd wordt met standaard pijnbestrijding. Het is namelijk goedkoop en heeft weinig bijwerkingen. Door de kleine steekproef is echter meer onderzoek nodig.

De Aanbeveling

Mijn aanbeveling aan de verpleegkundigen is dat het effect van aromatherapie op pijnbestrijding bij postoperatieve patiënten onvoldoende bewezen wordt ondanks de gevonden significante effecten. Het resultaat van de studie is in hoge mate heterogeen. De geïncludeerde studies gebruiken onder meer verschillende methoden van aromatherapie en de controle therapieën zijn inconsistent waardoor deze moeilijk te vergelijken zijn. De studies die zijn geïncludeerd zijn uitgevoerd in niet-westerse landen. Verschil in culturele normen en individuele voorkeur kunnen de resultaten beïnvloed hebben en zal verder onderzocht moeten voor generaliseerbaarheid in een Nederlandse context. Dit maakt een JBI aanbeveling van Grade B: een zwakke aanbeveling.

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

Vanuit deze CAT zou de aanbeveling zijn om niet standaard aromatherapie in te zetten bij postoperatieve patiënt, mits een patiënt hier uit eigen ervaring baat bij heeft.

Bronvermelding

Lakhan, S. E., Sheafer, H., Tepper, D. (2016). The effectiveness of aromatherapy in reducing pain: a systematic review and meta-analysis. Pain Research and Treatment, 1-12.

Geef een reactie