Hebben studenten baat bij begeleiding door mentorverpleegkundigen?

algemene gegevens

Auteurs: Jo Buys, Hilde Feyen, Esther Van de Vliet en Sanne van den Bosch. Allen verpleegkundigen en allen waren studenten aan de master Verpleegkunde en Vroedkunde aan de Universiteit Antwerpen
Autorisator: Prof. dr. Olaf Timmermans, docent aan de HZ University of Applied Sciences en de Universiteit Antwerpen
Datum: jan 2018
Gepubliceerd in:

de aanbeveling

• Bachelor studenten verpleegkunde krijgen tijdens de klinische stageperiode een persoonlijke mentor.
• Om de klinische leeromgeving en begeleiding in kaart te brengen op de verpleegafdeling, kan de gevalideerde Nederlandse versie van de Clinical Learning Environment Satisfaction (CLES) schaal gehanteerd worden.
• Een competentieprofiel opmaken van de verpleegkundige mentor.
• Niveau van de aanbeveling volgens Joanna Briggs Institute (JBI) Grades of Recommendation: A.

.

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Hanne is een 3e jaar bachelorstudent verpleegkundige en loopt vier weken stage op de afdeling orthopedie in ziekenhuis Scheldeboord. De begeleiding van studenten op deze afdeling gebeurt over het algemeen door ‘gewone’ verpleegkundigen. Dit houdt in dat de student per shift een andere verpleegkundige als begeleider kan hebben. Enkele van de verpleegkundigen op de afdeling zijn inmiddels mentorverpleegkundige en zorgen, naast de normale werkzaamheden, voor de ondersteuning van studenten. Deze verpleegkundigen worden zo veel mogelijk gekoppeld met de student tijdens de stage.

PICO

P: studenten van de opleiding bachelor verpleegkunde op stage
I: begeleiding van de studenten door mentorverpleegkundigen
C: begeleiding van studenten door ‘gewone’ verpleegkundigen
O: studenttevredenheid over de begeleiding en de klinische leeromgeving

De Vraag

Met het oog op een eventuele uitbreiding van het team mentorverpleegkundigen vroegen wij ons af of studenten, zoals Hanne, tevreden zijn met de aangeboden klinische leeromgeving en begeleiding door mentorverpleegkundigen.

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Search: Pubmed, Science direct, CINAHL, Google Scholar en ERIC. Tijdens het zoeken is gebruik gemaakt van de Booleaanse operatoren AND en OR. Er is ook gebruik gemaakt van de ‘sneeuwbalmethode’.
Zoektermen: student nurse, nursing student, learning environment, mentor, mentorship.
Resultaten: 3 cross-sectionele studies, 1 cross-sectioneel mixed method onderzoek

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

De vier gevonden artikels zijn beoordeeld met behulp van de Quality Assessment Tool for
Observational Cohort and Cross-sectional Studies versie 2014 van de National Institute of Health. De kwaliteit van de artikelen is geschikt om de PICO-vraag te beantwoorden. In alle artikelen zijn de methode van onderzoek en de vraagstelling beschreven en relevant voor het onderwerp. Daarnaast beschrijven alle artikels een vergelijkbare context in Europa: een ziekenhuissetting waar studenten van de opleiding bachelor verpleegkunde praktijkervaring opdoen door middel van stage. Om de studenttevredenheid over de klinische leeromgeving in kaart te brengen, werd in alle artikels gebruikt gemaakt van de gevalideerde Clinical Learning Environment Satisfaction (CLES) schaal. De CLES schaal wordt gescoord op een schaal van 1 tot 5 en bestaat uit verschillende sub-dimensies. De sub-dimensie ‘supervisory relationship’ van de schaal is specifiek gericht op de begeleiding van studenten. Dit is sterk gerelateerd aan de praktijk, waardoor het bewijs van de aanbeveling sterker is. Niveau van evidentie voor alle artikelen volgens de JBI levels of evidence: 4b.

De Resultaten

De studenten ervaarden in de studie van Papastavrou (2016) de klinische leeromgeving als “zeer goed” en scoorden de studententevredenheid gemiddeld met 4.1 voor alle dimensie van de CLES. Tevens bestaat een significant verband tussen de tussen de studenttevredenheid over de klinische leeromgeving en de relatie met de mentor (0.550, p < 0.001). De hoogste studenttevredenheid werd bereikt bij begeleiding door een persoonlijke mentor (4.11, p < 0.001). Papastavrou (2016) besluit dat mentorschap de meest beïnvloedende factor is in studententevredenheid. Uit het onderzoek van Dimitriadou, Papastavrou, Efstathiou, & Theodorou (2015) kwam naar voren dat 58,26% van de studenten de mentor de belangrijkste persoon vond om inzicht te krijgen in de praktijk. De studenten met een persoonlijke mentor scoorden de tevredenheid met een 4.26 (SD 1.03, p < 0.001). Tevens werd aangetoond dat de studenttevredenheid hoger wordt naar gelang de frequentie van de bijeenkomsten met de mentor toeneemt (F = 3.295, p = 0.01). De studie van Antohe, Riklikiene, Tichelaar, & Saarikoski (2016) toonde aan dat de relatie met de mentor significant gerelateerd is een de studenttevredenheid over klinische leeromgeving. De meest tevreden studenten hadden een persoonlijke mentor en scoorden gemiddeld 4.13 (SD 0.28, p < 0.001). De
studenten in de studie van Sundler et. al (2014) waren positief over de klinische leeromgeving. Afhankelijk van hoe de relatie met de mentor was, waren en significante verschillen tussen de studenttevredenheid. Studenten met een persoonlijke mentor (gemiddeld 4.5, SD 0.7, p < 0.001) hadden positievere ervaringen over de relatie met de mentor dan studenten die geplaatst zijn op een patiëntenkamer en iedere shift een andere begeleider hadden (gemiddeld 3.9, SD 0.7, p < 0.001).

Stap 4: Apply

De Conclusie

Gebaseerd op de resultaten van de vier artikels kan geconcludeerd worden dat de persoonlijke mentor een significant hogere studenttevredenheid geeft voor zowel de begeleiding als de ervaren klinische leeromgeving door de bachelor studenten verpleegkunde.

De Aanbeveling

• Bachelor studenten verpleegkunde krijgen tijdens de klinische stageperiode een persoonlijke mentor.
• Om de klinische leeromgeving en begeleiding in kaart te brengen op de verpleegafdeling, kan de gevalideerde Nederlandse versie van de Clinical Learning Environment Satisfaction (CLES) schaal gehanteerd worden.
• Een competentieprofiel opmaken van de verpleegkundige mentor.
• Niveau van de aanbeveling volgens Joanna Briggs Institute (JBI) Grades of Recommendation: A.

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

Op de verpleegafdeling krijgt elke student een persoonlijke verpleegkundige mentor. Deze verpleegkundige mentor begeleidt en coacht de student gedurende de stageperiode.

Bronvermelding

Antohe, I., Riklikiene, O., Tichelaar, E., & Saarikoski, M. (2016). Clinical education and training of student nurses in four moderately new European Union countries: Assessment of students' satisfaction with the learning environment. Nurse Educ Pract, 17, 139 –144. doi:10.1016/j.nepr.2015.12.005

Dimitriadou, M., Papastavrou, E., Efstathiou, G., & Theodorou, M. (2015). Baccalaureate nursing students' perceptions of learning and supervision in the clinical environment. Nurs Health Sci, 17(2), 236-242. doi:10.1111/nhs.12174

Papastavrou, E., Dimitriadou, M., Tsangari, H., & Andreou, C. (2016). Nursing students' satisfaction of the clinical learning environment: a research study. BMC Nurs, 15, 44. doi:10.1186/s12912-016-0164-4

Sundler, A. J., Bjork, M., Bisholt, B., Ohlsson, U., Engstrom, A. K., & Gustafsson, M. (2014). Student nurses' experiences of the clinical learning environment in relation to the organization of supervision: a questionnaire survey. Nurse Educ Today, 34(4), 661-666. doi:10.1016/j.nedt.2013.06.023

Geef een reactie