Het inventariseren van psychosociale zorg bij de oncologische patiën, die voor een urologische operatie wordt opgenomen, m.b.v. de Lastmeter.

algemene gegevens

Auteurs: Charmaine van der Berg & Kim Vermaat, senior-oncologieverpleegkundigen klinische verpleegafdeling urologie/traumatologie
Autorisator: Geertje van Limpt & Anneke Pols
Datum: jun 2019

de aanbeveling

Aan de praktijk wordt aanbevolen om voor de operatie van een urologische patiënt, de lastmeter af te nemen en te bespreken en om de verpleegkundigen op de afdeling te scholen omtrent de lastmeter en het correct afnemen hiervan. Er wordt geadviseerd om bij iedere patiënt het nut van psychosociale begeleiding in het ziekenhuis toe te lichten en hen een verwijzing aan te bieden. Het is hierbij van belang dat er onderscheidt gemaakt wordt tussen de oncologische en niet- oncologische patiënt. De aanbevelingen die voortkomen uit dit onderzoek zijn van toepassing op de oncologische patiënt.

.

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Tijdens de opleiding tot oncologieverpleegkundige is er door de schrijvers van deze CAT op meerdere verpleegafdelingen binnen de Franciscus Groep stage gelopen. Mede door deze stages viel het de studenten op dat de behoefte aan psychosociale begeleiding bij oncologische patiënten op verschillende wijzen werd geïnventariseerd. Hierdoor werd de interesse gewekt om een CAT te schrijven over het inventariseren van de psychosociale zorg.

PICO

P: De oncologische patiënt die voor een urologische chirurgische ingreep wordt opgenomen
I: Het afnemen van een Lastmeter
C: De huidige methode (geen instrument gebruiken voor het inventariseren van de psychosociale zorg)
O: Het signaleren van een psychosociale hulpvraag

De Vraag

Op welke wijze kunnen verpleegkundigen op de klinische verpleegafdeling Chirurgie 2 van het Franciscus Gasthuis de psychosociale zorg inventariseren bij de oncologische patiënt die voor een urologische operatie wordt opgenomen?

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Om de hoofdvraag te kunnen beantwoorden zal er literatuuronderzoek verricht worden. In dit hoofdstuk wordt dan ook beschreven welke databases en welke zoektermen hierbij gebruikt zijn. Vervolgens wordt er beschreven welke inclusie- en exclusiecriteria gebruikt zijn om in het begin de artikelen te beoordelen op hun bruikbaarheid waarna er tenslotte wordt beschreven hoe de kwaliteit van de gevonden artikelen beoordeeld zijn.

Gebruikte databases
Er is gezocht naar literatuur op de internationale online medische databank Pubmed voor het beantwoorden van de vraagstelling. De keuze om literatuur te zoeken in deze databank ligt in het gegeven dat deze databank alleen wetenschappelijke artikelen bevat. Zo bevat Pubmed – een van de grootste databanken van de U.S. National Libary of Medicine - veel full tekst en samenvattingen van wetenschappelijke artikelen afkomstig uit medische, paramedische en biomedische tijdschriften. Toegang tot deze databank was mogelijk via de bibliotheek van de Franciscus Groep. Literatuur die niet direct full tekst beschikbaar was, is opgevraagd via de bibliotheek van de Franciscus Groep.

Zoektermen
Er is op systematische wijze naar literatuur gezocht door gebruik van een zoekfilter. Die bestond uit een combinatie van Engelse zoektermen met bijpassende synoniemen en/of Medical Subject Headings (MeSH-termen). Deze zoektermen zijn gebaseerd op de onderzoeksvraag. De zoektermen van het zoekfilter zijn met elkaar gecombineerd door gebruik te maken van Booleaanse operateren zoals; AND, OR en NOT. Om zo te kunnen zoeken naar combinaties van verschillende zoektermen en zo te komen tot de best bruikbare bronnen. Er zijn inclusie- en exclusiecriteria opgesteld (zie tabel 1) om de gevonden literatuur te beoordelen op relevantie. Hierdoor is alleen literatuur geïncludeerd die relevant was voor het literatuuronderzoek. De zoekstrategie is uitgewerkt.

Inclusiecriteria
• Streven is om gebruik te maken van artikelen gepubliceerd in 2009 of later.
• Artikelen in de Nederlandse of Engelse taal
• Artikelen zijn gepubliceerd in wetenschappelijke databanken of wetenschappelijke tijdschriften;
• Artikelen hebben betrekking op de chirurgische oncologische patiënt
• Relevantie voor het onderwerp blijkt uit titel of abstract en heeft een relatie met de verpleegkundige beroepsgroep

Exclusiecriteria
• Artikelen die niet full-tekst beschikbaar zijn;
• Artikelen waarvan de auteur(s) en afkomst onbekend zijn;
• Artikelen die niet goed aansluiten bij de context van het onderzoek;
• Artikelen met een andere beroepsgroepen dan zorgprofessionals;
• Literatuur die na beoordeling aan de hand van de McMaster beoordelingsformulieren een te lage score hebben gekregen, waardoor deze als onbetrouwbaar worden gezien.

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

De gevonden literatuur is op kritische wijze geselecteerd en beoordeeld op methodologische kwaliteit. Hiervoor is er een internationaal instrument gebruikt (Cochrane Nederlands, 2018). Om primaire studies te beoordelen is er gebruikgemaakt van het McMaster beoordelingsformulier voor kwantitatieve studies van Law, Stewart, Pollock, Letss, Bosch en Wetsmorland (2007). Tevens is de evidence bepaald volgens de Level of Evidence Pyramid.

Er zijn 2 artikelen geselecteerd, namelijk:
- Arnaboldi, Riva, Vadilonga, Tadini, Magon & Pravettoni , deze scoorde 11/13 Punten op McMaster
- Tuinman, Gazendam-Donofrio, Hoekstra-Weebers (2008), deze scoorde 11/13 Punten op McMaster

De Resultaten

Aan het onderzoek van Arnaboldi, Riva, Vadilonga, Tadini, Magon & Pravettoni (2016) hebben in totaal hebben 154 patiënten de Lastmeter ingevuld. De meest voorkomende specialismen waarvoor de patiënten chirurgie ondergingen waren borstkanker (42,2%) en urologische chirurgie (16,2%). Van de 154 patiënten die de lastmeter hebben ingevuld geeft 49,9% een score tussen de 1-5 aan op de thermometer en 18,2% een score tussen de 6-7. In totaal geeft 55% van de deelnemers aan minimaal 3 problemen aan op de probleemlijst. Problemen op emotioneel gebied werden het meest aangegeven.

Uit dit onderzoek van Tuinman, Gazendam-Donofrio, Hoekstra-Weebers (2008) is gebleken dat de lastmeter een betrouwbaar instrument is. Vijf items op de probleemlijst waren sterk gerelateerd aan het cijfer op de thermometer, daarnaast zijn dertien items matig gerelateerd, zesentwintig items licht gerelateerd en twee items helemaal niet gerelateerd aan het cijfer op de thermometer. Emotionele controle, nervositeit, pijn en fysieke fitheid lijken een grote rol te spelen bij het toekennen van een cijfer op de thermometer van de lastmeter. Bij patiënten die een vijf of hoger scoorde op de thermometer, wilde aanzienlijk vaker doorverwezen worden voor psychosociale ondersteuning dan patiënten die een cijfer lager dan vijf aangaven. Patiënten die intensief behandeld zijn voor de kanker hebben vaker de behoefte om doorverwezen te woorden dan patiënten die alleen geopereerd zijn. Van alle respondenten wilde 25 (10%) verwezen worden voor psychosociale begeleiding. 54 patiënten (19%) wilde misschien een verwijzing, en 197 (71%) had geen zin om doorverwezen te worden.

Stap 4: Apply

De Conclusie

Het onderzoek van Arnaboldi, Riva, Vadilonga, Tadini, Magon & Pravettoni (2016) en Tuinman, Gazendam-Donofrio, Hoekstra-Weebers (2008) zijn van klinisch belang voor de beroepspraktijk. De resultaten van dit onderzoek geeft antwoord op onze hoofdvraag, wat uiteindelijk het doel is geweest van ons onderzoek. De onderzoeken zijn van toepassing op de oncologische en chirurgische patiënt. Beide artikelen onderzoeken de effectiviteit van het afnemen van de lastmeter bij een chirurgische patiënt. Daarnaast beschrijft het onderzoek van Tuinman, Gazendam-Donofrio, Hoekstra-Weebers (2008) in hoeverre de patiënten uit het onderzoek behoefte hadden aan psychosociale ondersteuning en daarvoor doorverwezen wilde worden. Aan de hand van de gevonden literatuur kunnen we concluderen dat het afnemen van de lastmeter bij een urologische, oncologische patiënt die geopereerd wordt effectief is en zo inspeelt op de psychosociale hulpvraag. Door het afnemen van de lastmeter komen verschillende lichamelijke, fysieke en praktische problemen naar boven. Daarnaast zorgt de lastmeter ervoor dat de patiënten die behoefte hebben aan psychosociale zorg, doorverwezen kunnen worden. De lastmeter is een betrouwbaar, valide en vooral effectief instrument om toe te passen op een chirurgische afdeling.

De Aanbeveling

Aan de praktijk wordt aanbevolen om voor de operatie van een urologische patiënt, de lastmeter af te nemen en te bespreken en om de verpleegkundigen op de afdeling te scholen omtrent de lastmeter en het correct afnemen hiervan. Er wordt geadviseerd om bij iedere patiënt het nut van psychosociale begeleiding in het ziekenhuis toe te lichten en hen een verwijzing aan te bieden. Het is hierbij van belang dat er onderscheidt gemaakt wordt tussen de oncologische en niet- oncologische patiënt. De aanbevelingen die voortkomen uit dit onderzoek zijn van toepassing op de oncologische patiënt.

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

Er is een implementatieplan geschreven voor het implementeren van de Lastmeter vanaf 01/01/2020 op de klinische verpleegafdeling chirurgie II.

Bronvermelding

Arnaboldi, P., Vadilonga, V., Tadini, L., Magon, G., & Pravettoni, G (2016). Distress and Psychosocial Needs in Patients Accessing a Cancer Day Surgery Division: Implications for Clinical Decision Making. Frontiers in psychology. Volume 7, artikel 2040. P. 1-6

Cochrane Nederlands. (2008). Formulieren voor het beoordelen van studiekwaliteit ("risk of bias")
Geraadpleegd op 18 juni 2019, van:
https://netherlands.cochrane.org/beoordelingsformulieren-en-andere-downloads

Oncoline (2017). Richtlijn Detecteren psychologische zorg. Geraadpleegd op 14 juni 2019, van https://www.oncoline.nl/detecteren-behoefte-psychosociale-zorg

Tuinman, M.A., Gazendam- Donofrio, S.M., & Hoekstra- Weebers, J.E., (2009). Screening and Referral for Psychosocial Distress in Oncologic Practice: Use of the Distress Thermometer. CANCER. August 15, 2008 / Volume 113 / Number 4. P. 1-9

University Library. (z.d.) Evidence-Based Practice Research: Levels of Evidence Pyramid.
Geraadpleegd op 18 juni 2019, van:
https://academicguides.waldenu.edu/library/healthevidence/evidencepyramid

Geef een reactie