Het verbinden van een chirurgische wond.

Let op: Deze CAT is verouderd en verdient een update! Start update!

algemene gegevens

Auteurs: Debby v/d Mije en Joska Borkent
Autorisator: Marja Storm-Versloot
Datum: nov 2008

de aanbeveling

• Chirurgische wonden hoeven na 48 uur postoperatief niet meer verbonden te worden.
• Indien de wond dichtbij een infect, een huidplooi of een holte zit, kan ter bescherming de wond
verbonden worden.
• De wond wordt ook verbonden indien de wond lekt of de patiënt de wond beschadigd (door
plukken en stoten of strak zittende kleding).
• Er is t.a.v. wonden verbinden of wonden open laten vanaf 48 uur postoperatief geen significant
verschil in het optreden van infecties.
• Infecties komen even vaak voor bij wonden die verbonden worden of die na 48 uur
postoperatief aan de lucht worden gedroogd.
• Niveau aanbeveling: A2

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Je verzorgt een patiënt die 3 dagen geleden geopereerd is. De wond ziet droog en je besluit om de wond niet meer te verbinden. Je collega ziet dat jij geen nieuw verband aanbrengt en vertelt dat ze geleerd heeft om de wond te blijven verbinden, totdat de hechtingen worden verwijderd. Anders is de wond nog niet helemaal gesloten en is de kans op infectie groot. Je vraagt je af of het infectierisico groter is als de wond niet wordt verbonden.

PICO

P: Postoperatieve patiënt met een ongecompliceerde droge wond.
I: Wond drogen aan de lucht.
C: Wond droog verbinden.
O: Om infectie te verkomen.

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Search: Pubmed, Cochrane Library, Cinahl, Invert, Up-to-date.
Zoektermen: bandage, postoperative, air, gauze, surgical wound, dressing, infection, surgical wound dressing, no dressing, no bandage, postoperative, air exposure, wound, postoperative, infection, wond droog verbinden, chirurgische wond, postoperatieve wond.
Resultaten: 3 Randomised Controlled Trials (RCTs) [1-3]. Via het sneeuwbaleffect werd nog een RCT gevonden [4].

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

We hebben 4 RCT’s beoordeeld. Ze waren allemaal van matige kwaliteit. Randomisatie gaat in 2 onderzoeken via geboortedatum [1],[3] en de andere 2 artikelen [2],[4] geven hier geen informatie over. Door de aard van de interventie is blindering vrijwel onmogelijk voor patiënt en behandelaar en wordt ook niet toegepast. Blindering voor de uitkomstenbeoordelaar is wel mogelijk, maar wordt in geen van de studies adequaat toegepast. Wel zijn in alle onderzoeken de groepen at baseline vergelijkbaar, is er een adequate follow-up en worden de groepen volgens het ‘intention to treat’ principe geanalyseerd.

De Resultaten

Alle 4 onderzoeken vergeleken chirurgische wonden, waarbij de ene groep na 24-48 uur geen verband kreeg en de andere groep wel tot de dag dat de hechtingen verwijderd werden (7 tot 10 dagen postoperatief). De setting waarin het onderzoek plaats vond verschilde, 1 RCT [2] in een tropische setting, 1 RCT bij kinderen [3] met een gemiddelde leeftijd van 2 jaar en 2 RCT’s bij volwassenen [1],[4]. De uitkomsten bij elk onderzoek was het optreden van infectie.
Chrintz [1] deed onderzoek bij 1202 volwassen, zowel bij intra-abdominale als orthopedische chirurgische wonden. Het verschil in het ontstaan van infectie was 0,2% (4,9% kreeg een infectie bij wel verbinden; 4,7% bij niet-verbinden) Dosseh [2] onderzocht 102 patiënten met intra-abdominale chirurgische wonden in een tropische setting. In beide groepen kreeg bijna 2% van de patiënten wondinfectie. Merei [3] deed onderzoek bij 451 kinderen met een gemiddelde leeftijd van 2 jaar, die met name liesbreukoperaties ondergingen. Het verschil in optreden van infectie was 0,3 % (1,7% kreeg een infectie bij wel verbinden; 1,4% bij niet-verbinden). Ajao [4] onderzocht 100 volwassenen met intra-abdominale chirurgische wonden. Het verschil in optreden van infectie was 10% (28% kreeg een infectie bij wel verbinden; 18% bij niet verbinden).

Stap 4: Apply

De Conclusie

Ondanks dat de onderzoeken van matige kwaliteit zijn blijkt uit alle 4, dat er geen significant verschil is in het optreden van infectie, wanneer vanaf 24-48 uur postoperatief de wond wordt droog gelaten aan de lucht in plaats van dat het verbonden wordt. Voor de praktijk betekent dit dat ongecompliceerde, niet meer exuderende wonden na 48 uur niet verbonden hoeven te worden. Ter bescherming van de wond kan deze verbonden worden als de patiënt de wond kan beschadigen, zoals plukken of wanneer de wond dichtbij een infect, een huidplooi of een holte zit.

De Aanbeveling

• Chirurgische wonden hoeven na 48 uur postoperatief niet meer verbonden te worden.
• Indien de wond dichtbij een infect, een huidplooi of een holte zit, kan ter bescherming de wond
verbonden worden.
• De wond wordt ook verbonden indien de wond lekt of de patiënt de wond beschadigd (door
plukken en stoten of strak zittende kleding).
• Er is t.a.v. wonden verbinden of wonden open laten vanaf 48 uur postoperatief geen significant
verschil in het optreden van infecties.
• Infecties komen even vaak voor bij wonden die verbonden worden of die na 48 uur
postoperatief aan de lucht worden gedroogd.
• Niveau aanbeveling: A2

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

De meeste postoperatieve wonden worden in het AMC niet meer verbonden na 48-72 uur. Op deze regel zijn een paar uitzonderingen: als de wond beschermd moet worden tegen de patiënt (plukken) of wanneer de wond dicht bij een infect, een huidplooi of een holte zit.

Bronvermelding

1. Chrintz H, Vibits H, Cordtz TO, et al. Need for surgical wound dressing. Br. J. Surg. 1989,76;2; 204-5.
2. Dosseh Eacure Kouée D, Doleaglenou A, Fortey YK, Ayite AE. Randomized trial comparing dressing to no dressing of surgical wounds in a tropical setting. Pansement versus absence de pansement au dela de 48 heures en milieu tropical: essai randomise. J. Chir. 2008;145(2);143-6.
3. Merei M. Pediatric clean surgical wounds: is dressing necessary? J. Pediatr. Surg.; 2004; 39(12);1871-3.
4. Ajao OG. Surgical wound infection: A comparison between dressed and undressed wounds. J.Trop. Med. Hyg. 1977;80(9);192-6.

Geef een reactie