Let op: deze CAT is verouderd en verdient een update!

Infectie: verzorging van de uitwendige genitaliën bij een patiënt met CAD.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Algemene Gegevens

Datum: 01-12-2014
Auteur(s): Catharina van Oostveen en Anne Eskes
Autorisator(s): Hester Vermeulen

De Aanbeveling

• Het heeft de voorkeur om bij patiënten met een blaaskatheter de uitwendige genitaliën en het gebied
rondom de urethramonding éénmaal daags te reinigen met water en eventueel zeep tijdens de dagelijkse
persoonlijke verzorging. Het is sterk af te raden om de uitwendige genitaliën te reinigen met antiseptische
middelen.
• Niveau van bewijs: A1 en B

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Je bent uitzendkracht en hebt gewerkt op verschillende afdelingen van ziekenhuizen. Het valt je op dat
op elke verpleegafdeling andere regels en protocollen zijn voor de frequentie van het geven van een
‘onderwassing’ wanneer een patiënt een blaaskatheter heeft. Je vraagt je af wat de juiste frequentie is om
urineweginfecties en bacteriurie te voorkomen, één, twee of drie keer per dag?

PICO

P: Ziekenhuispatiënt met urinekatheter
I: Eenmaal daags verzorging van de uitwendige genitaliën
C: Twee tot drie maal daags verzorging van de uitwendige genitaliën
O: Urineweginfectie en bacteriurie

De Vraag

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Search: PubMed, Cochrane Library, TRIP, Diliguide en WIP.
Zoektermen: meatal care, urinary catheterization, urinary tract infections.
Resultaten: 1 nationale Richtlijn (RL) [1], 1 internationale RL², 2 Evidence Based Practice sheets, [3,4] en 1Systematic Review (SR) [5].

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

Methode van onderzoek:
De WIP richtlijn] [1]
voldoet gedeeltelijk aan de AGREE criteria. De internationale RL van Hooton²
voldoet
volledig. De vraagstellingen zijn helder, het is duidelijk wie meegewerkt hebben aan het ontwikkelen van de
richtlijn en dat zij onafhankelijk waren, de methodologie achter de aanbevelingen is zeer systematisch en
de kernaanbevelingen zijn eenvoudig te vinden en ze zijn specifiek gesteld. Beide Evidence Based Practice
Sheets [3,4] zijn door gerenommeerde instituten (NHS en Joanna Briggs Institute) opgesteld en worden
regelmatig geüpdate. In beide is het verband tussen de aanbevelingen en de onderliggende evidence
zeer duidelijk en adequaat weergegeven. De SR [5]
includeerde gerandomiseerde onderzoeken (RCTs) en is
systematisch goed uitgevoerd.

De Resultaten

In de nationale en internationale RL [1,2] wordt de volgende aanbevelingen gedaan: de uitwendige genitaliën
en het gebied rondom de urethramonding dagelijks reinigen met water en eventueel zeep. Frequentere
verzorging van de uitwendige genitaliën met een desinfecterende vloeistof of zalf is niet effectief en leidt tot
een hogere kans op bacteriurie en dient dus achterwege gelaten te worden. Beide aanbevelingen worden ook
gesteld in de Evidence Based Practice Sheets [3,4] en in de SR [5]
, met de aanvulling dat dit tijdens de dagelijkse
persoonlijke verzorging dient plaats te vinden (op basis van 3 onderliggende RCTs [6-8]). De onderliggende RCTs
zijn heterogeen betreffende de behandelingen. De percentages bacteriurie waren significant niet verschillend en liggen voor de groepen waarin behandeling met povidon jodium, zeep of antibioticacrème tussen de 6.5%
en 16% en voor de groepen waarin dit niet gegeven werd tussen de 7.5% en 12%. Geen van de studies raadt
frequente verzorging aan als preventieve maatregel.

Stap 4: Apply

De Conclusie

Er is internationaal brede consensus over het reinigen van de uitwendige genitaliën en het gebied rondom de urethramonding; dit dient net als normale ‘goede’ persoonlijke hygiëne dagelijks te gebeuren met water en eventueel zeep. Over de precieze frequentie worden geen specifieke uitspraken gedaan, maar éénmaal daags lijkt de voorkeur te genieten op basis van 3 RCTs.

De Aanbeveling

• Het heeft de voorkeur om bij patiënten met een blaaskatheter de uitwendige genitaliën en het gebied
rondom de urethramonding éénmaal daags te reinigen met water en eventueel zeep tijdens de dagelijkse
persoonlijke verzorging. Het is sterk af te raden om de uitwendige genitaliën te reinigen met antiseptische
middelen.
• Niveau van bewijs: A1 en B

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

De aanbevelingen en het bewijs wijzen consistent in het voordeel éénmaal daags reinigen met water en zeep. Een regime van éénmaal daags met water en zeep levert tijds- en kostenbesparing op ten opzichte van regimes met een hogere frequentie en of toepassingen van dure desinfecterende middelen. De adherentie aan een dergelijk laagdrempelig regime is zowel voor de patiënt als het verpleegkundig zorgproces haalbaar en aangenaam. Tevens past het nalaten van ineffectieve handelingen, oftewel Zinloze Rituelen, in het huidige tijdgewricht van het onderzoeksprogramma Doelmatigheid Onderzoek (ZonMw) en de campagne van de Orde van Medisch Specialisten ‘Verstandig Kiezen’.

Bronvermelding

1. Werkgroep Infectie Preventie. Richtlijn: Preventie van infecties als gevolg van blaaskatheterisatie via de
urethra. 2010.
2. Hooton TM, Bradley SF, Cardenas DD, et al. Infectious Diseases Society of America. Diagnosis, prevention,
and treatment of catheter-associated urinary tract infection in adults: 2009 International Clinical Practice
Guidelines from the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis. 2010;1;50(5):625-663.
3. Royal College of Nursing. Catheter care. RCN Guidance for nurses. 2012. Beschikbaar op http://www.rcn.
org.uk/__data/assets/pdf_file/0018/157410/003237.pdf
4. Joanna Briggs Institute. Evidence Based Practice Information Sheets for Health Professionals. Management
of short term indwelling urethral catheter to prevent urinary tract infections. Best Practice 2010;14(12):1-4
5. Moola S, Konno R. A systematic review of the management of short-term indwelling urethral catheters to
prevent urinary tract infections. Joanna Briggs Institute Library of Systematic Reviews 2010;8(17);695-729.
6. Burke JP, Garibaldi RA, Britt MR, et al. Prevention of catheter-associated urinary tract infections. Efficacy of
daily meatal care regimens. Am J Med 1981;70:655–658.
7. Burke JP, Jacobson JA, Garibaldi RA, et al. Evaluation of daily meatal care with poly-antibiotic ointment in
prevention of urinary catheter-associated bacteriuria. J Urol 1983;129:331–334.
8. Classen DC, Larsen RA, Burke JP, et al. Daily meatal care for prevention of catheter-associated bacteriuria:
results using frequent applications of polyantibiotic cream. Infect Control Hosp Epidemiol 1991;12:157–
162.

Geef een reactie

Cookies

Op deze website gebruiken we noodzakelijke cookies om te zorgen dat alles goed blijft functioneren. Daarnaast gebruiken we Google Analytics tracking cookies om het verkeer op de website te monitoren. Door de website verder te gebruiken gaat u hiermee akkoord.