Interventies ter voorkoming van hypothermie bij pasgeborenen.

algemene gegevens

Auteurs: Leonie Schep
Autorisator: Joke Wielenga
Datum: jul 2016

de aanbeveling

• De bron van de hypothermie zoveel mogelijk beperken.
• Interventies: buik- of rugligging, ophogen couveuse temperatuur, toedekken met laken, stevig inpakken
met begrenzende of lichaamsondersteunende materialen, muts op, kleding aan, gebruik van kruik.
• Niveau van bewijs: D

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Voor preterme pasgeborenen geldt dat het weken tot maanden kan duren voordat ze zelf hun
lichaamstemperatuur kunnen regelen. Dit komt vooral door een gebrek aan voldoende brandstof,
gebrekkige isolatie door een dunne huid en daardoor extra vochtverlies. De thermodisregulatie
bij pasgeborenen kan ook een vroege uiting zijn van onderliggende problemen. Er bestaat veel
onduidelijkheid over de juiste (volgorde van) interventies bij hypothermie.

PICO

P: Pasgeborenen met hypothermie
I: Warmte regulerende interventies
C: Huidige zorg
O: Lichaamstemperatuur, lange termijn ontwikkeling, mortaliteit

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Search: PubMed, Cochrane en CINAHL. Limiet: artikelen niet ouder dan tien jaar, gepubliceerd in
Nederlands of Engels. De referenties van de geïncludeerde artikelen zijn bekeken op andere mogelijk
relevante publicaties.
Zoektermen: body temperature, body temperature regulation, temperature regulation, newborn.
Resultaten: 4 relevante artikelen [1-4].

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

Methode van onderzoek:
In de studie van Fastman et al. [1]
is een literatuuronderzoek gedaan en vervolgens werden interviews met
experts afgenomen. Zeven interviews werden opgenomen, uitgeschreven en door 2 onafhankelijke lezers
geanalyseerd totdat overeenstemming over de betekenis werd bereikt.
Het artikel van Knobel²
geeft een overzicht van de literatuur, maar de literatuurstudie is niet systematisch
uitgevoerd en de publicatie heeft het karakter van een opinion-based artikel.
Deguines et al.³
doet een beschrijvend onderzoek. Preterme pasgeborenen met een leeftijd <32 weken
werden in de eerste 10 dagen van hun leven geïncludeerd. De pasgeborenen werden volgens de routine
van de betreffende afdeling naakt en in rugligging verzorgd. De temperatuur van de couveuse werd
gecontroleerd en het vochtigheidspercentage was gestandaardiseerd. Het onderzoek duurde 10 dagen.
Door middel van video opnames werd gekeken hoe lang en hoe vaak een couveusedeur geopend werd én
bij welke zorgmomenten. De lichaamstemperatuur van de pasgeborene werd continue geregistreerd. Het
onderzoek is goed uitgevoerd: de patiëntenpopulatie, aanleiding en methode zijn goed omschreven.
Het tweede artikel van Knobel [4] beschrijft de huidige richtlijnen en doet aanbevelingen. Er wordt slechts
beschreven wat over dit onderwerp in de literatuur bekend is. Er wordt geen beschrijving gegeven van de
gevolgde methode.

De Resultaten

In de studie van Fastman et al. [1] worden een aantal suggesties gedaan, die hypothermie van de
pasgeborene zouden kunnen voorkomen: muts, voorverwarmde lakens/washandjes, omgevingstemperatuur, dubbelwandige couveuses, warmtestralers en warmtematrassen.
De experts pleiten voor het regelmatig verzamelen en evalueren van eigen data en geven hiervoor 4
mogelijke indicatoren. Verder worden genoemd: het maken en bijhouden van een checklist met leeftijd
gerelateerde aandachtspunten en extra aandacht voor hypothermie tijdens transport en eerste opvang
op een NICU.
Knobel²
noemt een aantal maatregelen die hypothermie bij de pasgeborene zouden kunnen
voorkomen, maar geeft aan dat deze niet onderbouwd zijn met robuuste studies: controle van de
omgevingstemperatuur (22⁰C–26⁰C), controle van de relatieve vochtigheid (30%–60%), controle van de
couveuse temperatuur en het beperken van de duur van de verzorging.
In het onderzoek van Deguines et al.³
werden 1.798 medische en verpleegkundige procedures
geanalyseerd. De lichaamstemperatuur nam af afhankelijk van de type handeling (p<0.0001) en de
duur van de handeling (p<0.0001). De lichaamstemperatuur verlaagde het minst bij het verschonen
van de luier (-0.1⁰C) en het meest bij baden, intubatie/extubatie, inbrengen van een veneuze lijn en
de combinatie luier verschonen en bloedafname (-0.3⁰C tot -0.7⁰C). Het warmteverlies was ook sterk
afhankelijk van de wijze waarop de couveuse wordt geopend. Een geopende zijkant van de couveuse gaf
een grotere verlaging van de lichaamstemperatuur (-0.5⁰C, p<0.001) dan geopende couveusedeurtjes
(-0.1⁰C, p<0.01). Het openen van het dak van de couveuse gaf een extra verlaging van de gemiddelde
lichaamstemperatuur t.o.v. alle andere wijzen van openen (-0.7⁰C tot -0.6⁰C, p<0.01).
Het artikel van Knobel [4]
doet de volgende (niet evidence based) aanbevelingen: omgevingswarmte tussen
22⁰C en 26⁰C, warmteverlies tegengaan tijdens procedures, afbouwen van de couveuse temperatuur bij
de overgang naar een open bed en het verwarmen van voeding tot een temperatuur tussen de 35⁰C en
37.2⁰C.

Stap 4: Apply

De Conclusie

Onderzoek naar het verbeteren van thermostabiliteit bij preterme pasgeborenen blijft nodig. Er is nog geen onderzoek gedaan naar interventiebundels of de volgorde van de interventies die verpleegkundigen zouden kunnen toepassen bij hypothermie van de pasgeborenen.

De Aanbeveling

• De bron van de hypothermie zoveel mogelijk beperken.
• Interventies: buik- of rugligging, ophogen couveuse temperatuur, toedekken met laken, stevig inpakken
met begrenzende of lichaamsondersteunende materialen, muts op, kleding aan, gebruik van kruik.
• Niveau van bewijs: D

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

De gevonden aanbevelingen worden opgenomen in het protocol met expliciete vermelding van het niveau van evidence.

Bronvermelding

1. Fastman BR, Howell EA, Holzman I, et al. Current Perspectives on Temperature Management and
Hypothermia in Low Birth Weight Infants. Newborn & Infant Nursing Reviews 2014;14:50-55.
2. Knobel RB. Role of effective thermoregulation in premature neonates. Research and Reports in
Neonatology 2014;4:147-156.
3. Deguines C, Degrugilliers L, Ghyselen L, et al. Impact of nursing care on temperature environment in
preterm newborns nursed in closed convective incubators. Acta Paediatrica 2012;102:96-101.
4. Knobel RB. Thermal Stability of the Premature Infant in Neonatal Intensive Care. Newborn & Infant
Nursing Reviews 2014;14:72-76.

Geef een reactie