Mupirocine ter voorkoming Tenckhoff katheter infecties.

algemene gegevens

Auteurs: Melissa van Pierre en Leonoor Noordermeer
Autorisator: Jolanda Maaskant
Datum: apr 2016

de aanbeveling

• Bij patiënten met een Tenckhoff katheter moet de insteekopening dagelijks worden verzorgd met
Mupirocine 2%. Hiermee worden infecties van de insteekopening en peritonitis voorkomen.
• Niveau van bewijs: A1

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Op de afdeling Grote Kinderen van het Emma Kinderziekenhuis, AMC worden regelmatig kinderen
opgenomen met chronische nierinsufficiëntie. De behandeling bij chronische nierinsufficiëntie bestaat uit
peritoneaal dialyse. Deze vorm van dialyse wordt toegepast met behulp van een Tenckhoff katheter. De
insteekopening van de katheter wordt dagelijks verzorgd met Mupirocine 2% om infecties te voorkomen.
De vraag komt echter op of deze handelswijze wel evidence-based is.

PICO

P: Patiënten met chronische nierinsufficiëntie en een Tenckhoff katheter
I: Mupirocine 2%
C: Geen Mupirocine 2%
O: Ontsteking insteekopening, peritonitis

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Search: PubMed, Cochrane en CINAHL. Er is gezocht naar systematic reviews (SRs), gerandomiseerde
studies (RCTs) en niet-gerandomiseerde studies tot oktober 2015.
Zoektermen: peritoneal analysis, Tenckhoff, Mupirocin, Bactobran, exit-site infection, catheter-related
infection, peritonitis.
Resultaten: 3 SRs [1,2,3], en 3 klinische studies [4,5,6].

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

Methode van onderzoek:
De SRs van Segal et al. [1] en Piraino²
zijn van matige kwaliteit. Beide SRs beschrijven summier hoe de
zoekactie, selectieprocedure, data extractie en kwaliteitsbeoordeling van de geïncludeerde studies
is verricht. Daarentegen zijn de vraagstellingen duidelijk en de geïncludeerde studies worden helder
gerapporteerd. De SR van Xu et al.³
daarentegen voldoet volledig aan de kwaliteitseisen, zoals
geformuleerd door de Cochrane Collaboration. Davanport [4]
doet verslag van een cohort onderzoek waarin
verschillende dialyse centra worden vergeleken. Mahajan et al. [5]
en Lim et al. [6]
beschrijven studies met een
voor- en nameting. Deze laatste 3 klinische studies zijn redelijk goed uitgevoerd. De onderzoeksgroepen
lijken vergelijkbaar, de dataverzameling is zorgvuldig uitgevoerd en de follow-up duur is voldoende lang.
De onderzoeken maken daarentegen allemaal gebruikt van retrospectieve data. Ook is in deze studies
onduidelijk of er sprake is van blindering.

De Resultaten

De 3 SRs zijn op zowel RCTs als op cohort onderzoeken gebaseerd. Segal et al. [1]
includeerde 12 studies,
Piraino²
6 studies en Xu et al.³
14 studies. De resultaten zijn eenduidig: het dagelijks aanbrengen van
Mupirocine rondom de insteekopening van een Tenckhoff katheter is effectief in het verminderen van
huidpoortinfecties. Xu et al. geeft een gepooled effect met 1.233 patiënten in de Mupirocine groep
en 1.217 patiënten in de controle groep. De kans op een infectie van de insteekopening vermindert
significant: Relatief Risico (RR) 0.57, 95% Betrouwbaarheidsinterval (BI) 0.46-0.66, p<0.05. Ook vermindert
Mupirocine de kans op een peritonitis: RR 0.41, 95% BI 0.24-0.54, p<0.05. Het effect is het meest duidelijk
bij gram-positieve organismen, zoals de Staphylococcen Aureus.
Davanport [4]
vergelijkt de retrospectieve gegevens van 1.270 patienten met Mupirocine met die van
1.203 zonder Mupirocine over een periode van 4 jaar. Dit artikel rapporteert significant minder
huidpoortinfecties bij gebruik van Mupirocine vergeleken met geen Mupirocine gebruik: 0.32 vs 0.18
episodes per patiënt jaar, p<0.01. Daarentegen was het aantal episodes van gram-positieve peritonitis
in beide groepen vergelijkbaar: 0.56 en 0.57. Majahan et al. [5]
gebruikt historische data van 40 patiënten.
Dit onderzoek rapporteert een reductie van huidpoortinfecties met 60%, p=0.01 en van peritonitis met
55%, p=0.01. Lim et al. [6]
includeert gedurende 2 jaar 740 patiënten (249 zonder Mupirocine en 491 met
Mupirocine). De resultaten laten een significant effect zien van Mupirocine op zowel infecties van de
insteekopening als peritonitis: 0.168 versus 0.156 episodes per patiënt jaar, p<0.005 en 0.443 versus 0.339
episodes per patiënt jaar, p<0.005.

Stap 4: Apply

De Conclusie

Uit het literatuuronderzoek blijkt eenduidig dat dagelijks gebruik van Mupirocine 2% effectief is ter preventie van huidpoortinfecties van een Tenckhoff katheter. Daarnaast is het gebruik van Mupirocine ook effectief in de preventie van peritonitis.

De Aanbeveling

• Bij patiënten met een Tenckhoff katheter moet de insteekopening dagelijks worden verzorgd met
Mupirocine 2%. Hiermee worden infecties van de insteekopening en peritonitis voorkomen.
• Niveau van bewijs: A1

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

Bij kinderen met een Tenckhoff katheter moet de insteekopening dagelijks worden verzorgd met Mupirocine 2%. Dit kan door Mupirocin m.b.v. een wattenstokje of gaasje dun aan te brengen rondom de huidpoort. Deze werkwijze wordt opgenomen in een protocol.

Bronvermelding

1. Segal J, Messana J. Prevention of Peritonitis in Peritoneal Dialysis. Semin Dial 2013;26:494-502.
2. Piraino B. Mupirocin for preventing exit-site infection and peritonitis in patients undergoing peritoneal
dialysis. Was it effective? Nephrol Dial Transplant 2010;25:349-352.
3. Xu G, Tu W, Xu C. Mupirocin for preventing exit-site infection and peritonitis in patients undergoing
peritoneal dialysis. Nephrol Dial Transplant 2010;25:587-592.
4. Davanport A. Do topical antibiotics reduce exit site infection rates and peritonitis episodes in peritoneal
dialysis patients? The Pan Thames Renal Audit. J Nephrol 2012;25:819-824.
5. Mahajan S, Tiwari S, Kalra V, et al. Effect of local mupirocin application on exit-site infection and
peritonitis in an Indian peritoneal dialysis population. Perit Dial Int 2005;25:473-477.
6. Lim C, Wong K, Foo M. The impact of topical mupirocin on peritoneal dialysis infection in Singapore
General Hospital. Nephrol Dial Transplant 2005;20:1702-1706.

Geef een reactie