Op slot zetten van het lumen van een CVK: heparine of Taurosept

algemene gegevens

Auteurs: Inge Heijma (Amsterdam UMC, locatie AMC)
Autorisator: Iris Bakker; Marja Storm
Datum: mei 2018

de aanbeveling

Het is aan te bevelen om Taurosept te gebruiken om een lumen op slot te zetten bij langdurig gebruik van een Centraal Veneuze Katheter bij (kanker)patiënten om lijn gerelateerde infecties te voorkomen.
Niveau van bewijs: B

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Op de chirurgie afdeling van het Amsterdam UMC, locatie AMC wordt bij kankerpatiënten afwisselend gebruik gemaakt van Taurosept en heparine-natrium voor het op slot zetten van een lumen bij een Centraal Veneuze Katheter (CVK). Taurosept is speciaal bedoeld om groei van bacteriën en schimmels in een katheterlumen te voorkomen. Volgens protocol wordt Taurosept gegeven wanneer patiënten Totale Parenterale Voeding (TPV) krijgen en de CVK op slot gezet wordt. Indien er geen TPV gegeven wordt, wordt heparine-natrium (een verdund antistollingsmiddel) gebruikt voor het op slot zetten van het lumen. Dit riep bij ons de vraag op of bij kankerpatiënten het gebruik van
Taurosept als slot voor een lumen op een CVK ook daadwerkelijk zorgt voor minder lijn gerelateerde infecties in vergelijking met heparine-natrium.

PICO

P: Centraal Veneuze Katheter bij kankerpatiënten
I: Taurosept
C: Heparine-natrium
O: Infectie, lijnsepsis

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Search: PubMed, CINAHL en Cochrane tot 2018.
Zoektermen: central venous catheter, PICC, PAC, cancer, neoplasm, neoplasia, neoplasias, benigne neoplasms, tumor, malignancy, antibiotic flush, lock solution, taurolodine, tauroflex, taurolin, heparin flush, lock solution, heparin, sodium heparin, catheter-related sepsis, infection.
Resultaten: 2 systematic reviews (SR)[1,2].

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

De SR van Norris et al.[1] is goed uitgevoerd. Er is gezocht tot april 2016. Beoordeling en extractie van data is door minimaal 2 personen gedaan. Er vindt terecht geen pooling van data plaats en de resultaten worden per studie apart beschreven. Binnen deze SR werd de effectiviteit onderzocht (bij langdurig gebruik van CVK) van verschillende soorten antibacteriële slot therapieën in vergelijking met een heparine-natrium slot therapie bij patiënten met kanker. Drie studies waren bij volwassenen uitgevoerd en 10 bij kinderen. Drie van de 13 studies waren specifiek voor Taurosept (alleen bij kinderen met leukemie of solide tumoren). Twee studies met totaal 250 patiënten vergeleek Taurosept met heparine, en 1 studie met 129 patiënten vergeleek Taurosept i.c.m. de standaarddosering heparine (100 EH/ml) met een hogere dosering van heparine (250 EH/ml). De studies zijn op kwaliteit beoordeeld aan de hand van de GRADE, waarbij 1 studie van hoge, 1 van middelmatige en 1 van lage kwaliteit was.
De SR van Wetering et al.[2] is uitgevoerd volgens de Cochrane methodiek en er is gezocht t/m 2013. In dit onderzoek is gekeken naar verschillende antibiotica-heparine slot therapieën in vergelijking met heparine-natrium en het voorkomen van Gram positieve lijn gerelateerde sepsis (LGS) bij langdurig gebruik van CVK. In totaal werden er 6 studies meegenomen met in totaal 468 patiënten. Hiervan ontvingen 210 patiënten de antibiotica-heparine slot therapie en 258 de heparine slot therapie. De studies waren van goede tot matige kwaliteit. Van deze 6 studies was er 1 studie die specifiek keek naar Taurosept als antibiotica-heparine therapie en deze studie is ook in de SR van Norris et al. geïncludeerd.

De Resultaten

De SR van Norris et al.[1] geeft de resultaten apart weer per studie. Handrupp includeerde 129 patiënten. Het aantal LGS bij de Taurosept groep was 0.4/1000 CVK-dag
en bij heparine 1.4/1000 CVK-dag. Het aantal patiënten met LGS was bij de Taurosept groep 10,9% (7 van de 64) en 40% (26 van de 65) in de heparine groep: Risicoverschil (RV) 29%, 95% betrouwbaarheidsinterval (BI) 14.2% tot 42.4%. De tijd tot de eerste LGS is bij de Taurosept groep 236 dagen en bij de heparine groep 300 dagen (p=0.19).
Dumichen includeerde 71 patiënten. LGS werd in de Taurosept groep bij 5,7% (2/35) gezien en in de heparine groep 25% (9/36): RV 19.3%, 95% BI 2.2 tot 35.9%. Het aantal LGS bij de Taurosept groep was 0.3/1000 CVK-dag en bij de heparine groep 1.3/1000 CVK-dag (p=0.03). De studie beschrijft ook het aantal kolonisaties van bacteriën, waarvan 2 in de Taurosept en 2 in de heparine groep plaatsvonden. Simon includeerde 179 patiënten. LGS werd in de Taurosept groep bij 23.6% (21/89) gezien en in de heparine groep 26.7% (24/90): RV 3.1%, 95% BI -9.6 tot 15.6%, p=0.74. Het aantal LGS bij de Taurosept groep was 3.8/1000 CVK-dag en bij de heparine groep 4.9/1000 CVK-dag (p=0.35). In dit artikel werd ook specifiek gekeken naar CONS/MRSE bacterie waarbij 0.45/1000 CVK-dag in de Taurosept groep werd gezien en 2.3/1000 CVK-dag in de heparine groep (p=0.004).
In de SR van Wetering et al.[2] werd alleen gekeken naar het aantal Gram positieve LGS. Hierin werd een niet significant verschil gevonden: Taurosept groep 7.8% (5/64) en 20% (13/65) in de heparine groep: RV 12.2%, 95% BI 0 tot 24% en een relatief risico (RR) van 0.39, 95% BI 0.15 tot 1.03.

Stap 4: Apply

De Conclusie

Uit 2 van de 3 studies blijkt dat Taurosept de kans op het ontwikkelen van een LGS kan verminderen bij langdurig gebruik van een CVK. Als er alleen naar Gram positieve LGS wordt gekeken, lijkt er een voordeel te zijn, maar de resultaten zijn net niet significant. Alhoewel dit niet als eindpunt opgenomen was, werd er binnen de gevonden studies geen resistentie gezien bij gebruik van Taurosept.

De Aanbeveling

Het is aan te bevelen om Taurosept te gebruiken om een lumen op slot te zetten bij langdurig gebruik van een Centraal Veneuze Katheter bij (kanker)patiënten om lijn gerelateerde infecties te voorkomen.
Niveau van bewijs: B

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

De gevonden studies zijn uitgevoerd bij kinderen. Maar er lijken geen argumenten te zijn waarom de resultaten niet toepasbaar zouden zijn bij volwassenen. Binnen ons protocol wordt Taurosept aanbevolen indien patiënten TPV gebruiken via de CVK. Het protocol zou uitgebreid kunnen worden naar patiënten die langdurig een CVK hebben, omdat binnen de studies vooral gekeken werd naar Taurosept bij langdurig gebruik van een CVK. Hier moet nog verder overleg over plaatsvinden.

Bronvermelding

1. Norris LB, Kablaoui F, Brilhart MK, Bookstaver PB. Systematic review of antimicrobial lock therapy for prevention of centralline-associated bloodstream infections in adult and pediatric cancer patients. Int J Antimicrob Agents 2017;50:308-317.
2. Wetering van de MD, Woensel van JBM, Lawrie TA. Prophylactic antibiotics for preventing gram positive infections associated with long-term central venous catheters in oncology patients. Cochrane Database Syst Rev 2013;11:CD003295

Geef een reactie