Postoperatief dieet na colorectale chirurgie bij kinderen.

algemene gegevens

Auteurs: Denise Klein
Autorisator: Iris Daemen
Datum: dec 2016

de aanbeveling

• Het is te overwegen om in navolging bij volwassenen, ook bij kinderen direct te starten met een vrij
dieet.
• Niveau van bewijs: D

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Op de afdeling Tieners van het Emma Kinderziekenhuis, AMC worden regelmatig patiënten opgenomen die een (sub)totale of hemicolectomie ondergaan. Deze patiënten kampen met zorgproblemen zoals Colitus ulcerosa of de ziekte van Crohn. Op dit moment bestaat er een AMC protocol gebaseerd op volwassen chirurgie waarin gesteld wordt dat patiënten die deze operatie ondergaan postoperatief een vrij dieet mogen volgen. Echter in andere ziekenhuizen wordt postoperatief het dieet in fases opgebouwd. Verpleegkundigen vragen zich af wat het juiste beleid is. Ook leeft de vraag of dit bij kinderen anders is dan bij volwassenen.

PICO

P: Patiënten postoperatief na een colectomie
I: Vrij dieet
C: Opbouwend dieet
O: Complicaties (wondinfectie, naadlekkage, braken, pneumonie en opnameduur)

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Search: PubMed, Cochrane, CINAHL.
Zoektermen: colectomy, colorectal, surgery, postoperative, postoperative care, diet, nutrition, early
feeding, enteral nutrition.
Resultaten: 2 systematic reviews (SR) [1,2].

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

Methode van onderzoek:
De SR van Andersen et al. [1]
includeerde 14 RCTs waarin een vrij dieet (start <24 uur postoperatief) werd
vergeleken met een opbouwend dieet (start bij darmperistaltiek) bij volwassen patiënten postoperatief
na colorectale chirurgie. In totaal werden 1.224 patiënten in de RCTs geïncludeerd. Er zijn meta-analyses
uitgevoerd. De SR van Cheng-le Zuang et al.² includeerde 7 RCTs met in totaal 587 patiënten. Ook in deze
studies werd een vrij dieet (start <24 uur postoperatief) vergeleken met een opbouwend dieet (start bij
darmperistaltiek) bij volwassen patiënten postoperatief na een (hemi)colectomie. Er zijn meta-analyses
uitgevoerd. Beide SRs zijn goed uitgevoerd. Vraagstelling, zoekactie, selectieprocedure, data-extractie,
en heterogeniteit zijn duidelijk omschreven. Ook zijn de kenmerken van de oorspronkelijke onderzoeken
helder beschreven. De studie procedures zijn door 2 onderzoekers onafhankelijk uitgevoerd.

De Resultaten

Wondinfectie
Uit beide SRs blijkt dat er geen significant verschil is tussen de interventiegroep (vrij dieet) en controle
groep (opbouwend dieet) m.b.t. het aantal postoperatieve wondinfecties. Andersen et al. poolde
resultaten van 9 studies (N=879): Risk Ratio (RR) 0.77 (95% Betrouwbaarheidsinterval (BI) 0.48 tot 1.22).
Zhuang et al. poolde de resultaten van 4 studies (N=449): RR 0.69 (95% BI 0.34 tot 1.37).

Naadlekkage
Uit beide SRs blijkt dat er geen significant verschil is tussen de interventiegroep en controle groep m.b.t. het aantal naadlekkages. Andersen et al. poolde de resultaten van 11 studies (N=958): RR 0.74 (95% BI
0.40 tot 1.39). Zhuang et al. pooled de resultaten van 6 studies (N=558): RR 0.47 (95% BI 0.19 tot 1.15).

Braken
De resultaten m.b.t. postoperatief braken zijn niet eenduidig. Uit de gepoolde resultaten van Andersen et
al. uit 6 studies (N=618) lijken patienten met een vrij dieet iets vaker te braken: RR 1.27 (95% BI 1.01 tot
1.61). Uit de gepoolde resultaten van Zhuang et al. (4 studies, N=308) blijkt dit echter niet: RR 1.08 (95% BI
0.77 tot 1.53).

Pneumonie
Uit beide SRs blijkt dat er geen significant verschil is tussen de interventiegroep en controle groep m.b.t.
het aantal pneumonieen. Andersen et al. poolde de resultaten van 10 studies (N=928): RR 0.72 (95% BI
0.35 tot 1.46). Zhuang et al. pooled de resultaten van 6 studies (N=559): RR 0.71 (95% BI 0.31 tot 1.59).

Opnameduur
Een vrij dieet lijkt de opnameduur te verkorten. Andersen et al. toont dit aan op basis van 14 studies
(N=1.132): Gemiddeld verschil -0.89 dag (95% BI -1.58 tot -0.20). Eenzelfde resultaat wordt aangetoond in
de meta-analyse van Zhuang et al. (5 studies, N=507): gemiddeld verschil -1.58 dag (95% BI -2.77 tot -0.39).

Stap 4: Apply

De Conclusie

Op basis van 2 SRs met in totaal 21 RCTs kan geconcludeerd worden dat een vrij dieet (start <24 uur postoperatief) na colorectale chirurgie niet leidt tot meer complicaties. Alleen op het gebied van braken zijn de resultaten niet eenduidig. Wanneer patiënten direct starten met een vrij dieet wordt de opnameduur verkort. De studies zijn alleen uitgevoerd bij volwassenen patiënten en er zijn geen onderzoeken gevonden, die dit onderzocht bij kinderen. Voor deze patiëntengroep blijft de onderzoeksvraag onbeantwoord.

De Aanbeveling

• Het is te overwegen om in navolging bij volwassenen, ook bij kinderen direct te starten met een vrij
dieet.
• Niveau van bewijs: D

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

Het huidige AMC protocol hoeft niet te worden aangepast. Met de kinderchirurgen zal besproken worden of de gevonden resultaten consequenties hebben voor het postoperatieve beleid bij kinderen.

Bronvermelding

1. Andersen HK, Lewis SJ, Thomas S. Early enteral nutrition within 24h of colorectal surgery versus later
commencement of feeding for postoperative complications (Review). Cochrane Database of Systematic
Reviews 2006, Issue 4. Art. No.: CD004080. Update 2011.
2. Zhuang CL, Ye XZ, Zhang CJ, et al. Early versus traditional postoperative oral feeding in patients
undergoing elective colorectal surgery: A meta-analysis of randomized clinical trials. Digestive surgery
2013;30:225-232.

Geef een reactie