Thoraxdrains: transparantie in verzorging

algemene gegevens

Auteurs: Cindy Scholten, verpleegkundige HBO-v en EBP-coach, OLVG, locatie Oost
Autorisator: Wieke Heideman, epidemioloog OLVG
Datum: apr 2019
Gepubliceerd in: Wetenschapsblad @OLVG Verpleegkunde

de aanbeveling

Het verbinden van de insteekplaats van thoraxdrains met doorzichtig, waterdicht, ademend folie heeft de voorkeur boven het verbinden met gaas en tape indien de insteekplaats niet lekt.

.

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

Patiënten na (cardio)thoracale chirurgie of met longaandoeningen zoals pneumothorax, pleura-effusie en empyeem worden vaak behandeld met een thoraxdrain om lucht en/of vocht uit de thoraxholte af te voeren. De insteekplaats van de drain moet dagelijks worden geïnspecteerd op tekenen van infectie (1). Doordat de insteekplaats van de drain wordt afgedekt met gaas, moet het verbandmateriaal dagelijks worden verwijderd en daarna opnieuw worden aangebracht.
In het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht wordt op de afdeling longgeneeskunde sinds twee jaar doorzichtig, waterdicht, ademend folie (Tegaderm®) gebruikt om de insteekplaats van thoraxdrains te verbinden. Hun ervaringen met deze methode zijn positief omdat de insteekplaats door het folie heen beoordeeld kan worden waardoor er minder verbandwissels nodig zijn.

PICO

P: Volwassen patiënten met een thoraxdrain
I: Transparant, ademend, waterdicht folie
C: Gaas en tape
O: Infectie en/of empyeem

De Vraag

Is het verbinden van de insteekplaats van thoraxdrains met transparant, ademend, waterdicht folie even effectief om infectie en of empyeem te voorkomen als het verbinden met gaas en tape?

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

Met behulp van een informatiespecialist is in april 2018 in PubMed gezocht met de volgende searchstring (zoekstrategie 1): dressing*[tiab] AND ("Chest Tubes"[Mesh] OR chest tub*[tiab] OR chest drain*[tiab] OR chest catheter*[tiab] OR thoracic tub*[tiab] OR thoracic drain*[tiab] OR thoracic catheter*[tiab] OR pleural tub*[tiab] OR pleural drain*[tiab] OR pleural catheter*[tiab])

In CINAHL werden deze zoektermen aangevuld met: (MH "Closed Drainage") OR (MH "Tube Care: Chest (Iowa NIC)") OR (MH "Wound Care: Closed Drainage (Iowa NIC)") AND ((MH "Bandages and Dressings+") OR TI dressing* OR AB dressing*)

Alleen Nederlandstalige of Engelstalige publicaties die betrekking hadden op het verzorgen van thoraxdrains bij volwassen patiënten werden geïncludeerd.

De search in PubMed leverde 32 artikelen op en CINAHL 36 artikelen die werden gescreend op titel. Na ontdubbeling werden twee artikelen geïdentificeerd waarin de zorg voor thoraxdrains worden beschreven op basis van expert opinion (ref Parkin en Woodrow).
Uit de referentielijsten van deze artikelen kwam ik een dissertatie tegen waarin transparant, waterdicht ademend folie wordt vergeleken met gaas en tape.

Zoekstrategie 1

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

De dissertatie van Blackburn Jones kwam in aanmerking voor inclusie en werd beoordeeld met de Nederlandstalige Cochrane checklist voor RCT’s (4).

De zoekactie heeft weinig artikelen opgeleverd waarin specifiek het verschil tussen gaas en folie werd onderzocht. Slechts één kon worden geselecteerd voor deze CAT. De methodologische kwaliteit van deze RCT was laag, doordat de onderzochte groep klein was, patiënten onderling niet vergeleken zijn op persoonlijke kenmerken zoals geslacht, ras en co-morbiditeit en blindering bovendien niet mogelijk was. Onderzoeksdata van twee patiënten waren vernietigd, waardoor deze helaas niet zijn geanalyseerd.

Hoewel de ervaringen positief zijn voor verpleegkundigen en patiënten levert een best practice geen bewijs. Ook in het Albert Schweitzer Ziekenhuis is nog geen onderzoek gedaan naar het effect op infectie en empyeem bij gebruik van folie.

De Resultaten

In de RCT van Blackburn Jones(4) werden 81 cardio thoracale patiënten geïncludeerd. De interventiegroep (n=40) kreeg doorzichtig, ademend waterdicht folie en de controlegroep (n=41) gaas met tape. Het gemiddeld aantal dagen dat de thoraxdrain gebruikt werd was vergelijkbaar tussen beide groepen, folie 3,69 (SD 2,4) en gaas 3,1 (SD 1,267), p=0,296. Het gemiddeld aantal verbandwissels was significant verschillend, respectievelijk 1,13 (SD 0,41) voor folie en 1,58 (SD 0,99) p=0,014 voor gaas. De groepen verschilden niet significant in leeftijd en BMI. Bijna 90% (n=71) van de deelnemers waren van het Kaukasische ras, Latijns-Amerikaanse en Indiaanse patiënten werden alleen geïncludeerd in de experimentele groep. Infectie van de insteekplaats of een empyeem kwam in beide groepen niet voor. Hierop werd geconcludeerd dat het verbinden met folie niet onder doet voor het verbinden met gaas.

Best Practice
Middels een eendaags werkbezoek aan de afdeling longgeneeskunde van het Albert Schweitzer Ziekenhuis te Dordrecht is de praktische toepassing van Tegaderm® bij thoraxdrains bestudeerd. Dit is een afdeling met 32 bedden en 35 verpleegkundigen en hier is tot op heden geen toename van het aantal infecties en/of empyemen waargenomen.

Stap 4: Apply

De Conclusie

Het verbinden van de insteekplaats van een thoraxdrain met doorzichtig, waterdicht, ademend folie is net zo effectief als het verbinden met gaas en tape en resulteert niet vaker in een infectie of empyeem. Hoewel voor beide methoden om de insteekplaats te verbinden onvoldoende wetenschappelijk bewijs is, levert het gebruik van folie in de praktijk veel tijdwinst op voor verpleegkundigen en draagt het bij aan de comfort voor de patiënt, omdat niet iedere dag een verbandwissel hoeft plaats te vinden. Dit kan echter alleen wanneer de insteekplaats geen vocht lekt.

De Aanbeveling

Het verbinden van de insteekplaats van thoraxdrains met doorzichtig, waterdicht, ademend folie heeft de voorkeur boven het verbinden met gaas en tape indien de insteekplaats niet lekt.

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

Het huidige protocol voor het verzorgen van thoraxdrains wordt om deze reden dan ook aangepast. Er zal retrospectief moeten worden onderzocht of het aantal infecties en empyemen bij thoraxdrains verandert na implementatie van het nieuwe protocol.

Bronvermelding

Referenties
1. Protocol OLVG: Thoraxdrain verzorgen versie 01517, OLVG Oost-West (Versie 1). http://infoland.slazad.lan/iDocument/Viewers/Frameworks/ViewDocument.aspx?DocumentID=3257cf5f-c223-4dbc-bad3-dc1cc6f6c7a0&NavigationHistoryID=4728969&PortalID=121&Query=thoraxdrain (geraadpleegd 11-10-2018)
2. Parkin C. A retrospective audit of chest drain practice in a specialist cardiothoracic centre and concurrent review of chest drain literature. Nursing in critical care. 2002; 7; 30-36.
3. Woodrow P. Intrapleural chest drainage. Nursing Standard. 2013; 40; 49-56.
4. Blackburn Jones SK. Chest Tube Dressings: a Comparison of Different Methods. St. Louis: University of St. Louis, Missouri Graduate Works; 2011.

Geef een reactie