Wat is het effect van white noise en muziek als interventie bij nachtelijke onrust door een delier?

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Algemene Gegevens

Datum: 02-12-2020
Auteur(s): Marjolein Groeneveld (verpleegkundig consulent bij Geriatrie Catharinaziekenhuis),
Autorisator(s): Jannick vd Linden (verpleegkundige, klnisch epidemioloog bij Catharinaziekenhuis),

De Aanbeveling

Gezien het feit dat muziek geen bijwerkingen heeft, lage kosten, eenvoudig is toe te passen en onze persoonlijke ervaringen in de praktijk zouden wij adviseren deze interventie op te nemen in de standaardzorg.
Verder onderzoek naar het gebruik van white noise in de ziekenhuisomgeving bij patiënten met agitatie bij een delier is noodzakelijk om met meer zekerheid te kunnen zeggen of deze interventie een vermindering geeft in de motorische onrust bij een delier.
Tevens is verder onderzoek nodig om het gebruik van muziek als interventie bij vermindering van agitatie bij delier bij andere patiëntencategorieën dan patiënten opgenomen met knie- en heupoperatie te onderzoeken.

Stap 1: Ask

Klinisch Scenario

In ons werk als verpleegkundig consulenten geriatrie komen wij regelmatig patiënten tegen met een delier. Het delier wordt meer belastend en ernstiger ervaren, zowel door patiënt, mantelzorgers en professionals, als er sprake is van nachtelijke motorische onrust. Vaak is dit een gevolg van angst door hallucinaties, wanen en desoriëntatie.
White noise is een term die we recent zijn tegengekomen en dan vooral als middel bij tinnitus, slapeloosheid bij volwassenen en baby’s. Daarnaast merken we in de praktijk dat een aantal patiënten zichtbaar ontspannen van hun favoriete muziek. Wij zoeken naar onderbouwing in de literatuur voor de effectiviteit van deze interventie bij motorische onrust door delier, aangezien dit een eenvoudig toepasbare interventie is welke verlichting van de symptomen van het delier kan geven.

PICO

P: volwassenen met een delier
I: white noise of favoriete muziek
C: standaard interventies
O: motorische onrust in de nacht

De Vraag

Wat is het effect van white noise en muziek als interventie bij nachtelijke onrust door een delier?

Stap 2: Acquire

De Zoekstrategie

  • Zoekactie 1: gezocht in Richtlijnendatabase.nl op 13-01-2021 zonder filters , 0 geïncludeerd, link.
  • Zoekactie 2: gezocht in Medline (PubMed) op 17-10-2020 zonder filters , 4 hits, 1 geïncludeerd, link.
  • Zoekactie 3: gezocht in Medline (PubMed) op 10-12-2020 zonder filters , 4 hits, 0 geïncludeerd, link.

Op richtlijnendatabase.nl is de richtlijn ‘Delier bij volwassenen en ouderen’ gevonden, maar deze bron gaf geen antwoord op de vraag. In oktober is in PubMed een smalle zoekstrategie uitgevoerd met de vrije tekst en MeSH termen delirium, nature sounds, music, white noise, acoustic stimulation, noise, psychomotor agitation, restless sleep, nocturnal agitation. Dit leverde 1 systematic review op (1). Een tweede bredere zoekactie op 7 oktober 2020 leverde een tweede bron op. (2)

Stap 3: Appraise

De Kritische Beoordeling

Lin et al (2018) betreft een observationele studie onder de bewoners van zes verpleegtehuizen in Taiwan. Drie centra werden als testgroep aangewezen, drie als controlegroep. Naast agitatie (CMAI) zijn de uitkomstmaten van de studie ook ADL (Barthel index) en cognitief functioneren (MMSE). Alle meetinstrumenten zijn gevalideerde instrumenten. Voor het onderzoek is een pilotonderzoek gedaan om de procedure rondom observatie te verifiëren. Het onderzoek is volgens onze beoordeling van redelijke kwaliteit: voor diverse factoren is gecorrigeerd. De minpunten zijn de relatief kleine onderzoekspopulatie en de verdeling testgroep/controlegroep per verpleegtehuis, waardoor de standaardzorg van patiënten kan verschillen.

Abraha, et. al. (2017) Betreft een SR van SR’s, met een goede methodologische opzet. Voor muziektherapie bij personen van 60 jaar en ouder met diagnose dementie en gedragsproblemeatiek werden 6 SR’s gebruikt met een AMSTAR score van 2 tot 7.

Sibanda, et. al. (2019) betreft een SR van 8 RCT’s en 2 quasi-experimentele papers, waarvan 3 RCT’s gericht op het vóórkomen en de ernst van het delier postoperatief. Het betrof volwassen patiënten (leeftijd variërend van 45-85 jaar) met een knie of heupoperatie. De interventie betrof luisteren naar muziek (slaapliedjes, Keltische muziek of meditatieve muziek) via speakers post operatief minstens 3-4 uur per dag. De SR is van redelijke kwaliteit. Niet alle gebruikte RCT’s waren van voldoende omvang, maar waren verder van acceptabele kwaliteit.

De Resultaten

Lin et al. (2018): In het artikel van Lin, et al wordt gebruik gemaakt van een relatief kleine groep deelnemers. Het bevestigt het resultaat van 2 eerdere onderzoeken naar verminderen van agitatie bij dementie met een nog kleinere groep deelnemers. Er wordt als test de CMAI gebruikt. Dit is een lijst met 29 observaties tav agitatie met ieder een score van 1(nooit) tot 7 (meerdere keren per uur). Hoe hoger de score, hoe meer geagiteerde gedragingen de patiënt laat zien. In de interventiegroep scoorden patiënten in de posttest situatie gemiddeld 40,07 op de CMAI (SD 6.96), in de pretest gemiddeld 47.52 (SD 9.35). Dit verschil was significant (p<0,001). In de controle groep was de gemiddelde posttest score 42.26 (SD 6.12) en pretest 42.32 (SD 5.84) dit verschil was niet significant. Dit suggereert dat het gebruik van white noise een positief effect kan hebben op agitatie bij dementie, waarbij maar in 1 type setting is gekeken (verpleegtehuis) en door het niet randomizeren andere factoren niet helemaal uitgesloten kunnen worden.
Abraha et al. (2017): De SR van Abraha, et al wordt gebruik gemaakt van 6 SR’s, waarbij rekening is gehouden met de methodologische kwaliteit. Door de data te poolen kan de conclusie getrokken worden dat muziek (op diverse manieren toegepast) een positief effect heeft op agitatie bij patiënten met dementie in diverse settings: Muziektherapie is effectief in het reduceren van agitatie en angst. Diverse meetinstrumenten zijn hiervoor gebruikt (bv NPI, BPRS, CMAI) Om deze uitkomsten te kunnen vergelijken is gebruik gemaakt van de SMD. Uitkomsten in geval van agitatie: (SMD, 0,49; 95% Cl -0,82 to -0,17; p= 0,003) en angst: ( SMD, 0,64; 95% Cl -1,05 to -0,24, p=0,002)
Sibanda et al. (2019): De review van Sibanda et al trekt de conclusie dat er significant minder delieren voorkomen bij gebruik van muziek postoperatief en adviseert hiervan gebruik te maken binnen de mogelijkheden van de instelling. Het trekt de conclusie op basis van 3 RC’s met in totaal een voldoende grootte onderzoekspopulatie, maar waarbij verschillende uitkomstmaten zijn gebruikt. Er werden 3 RC’s gebruikt. Bij 1 RC waren de uitkomstmaten de MMSE (geheugentest) en de NEECHAM (verwardheidsschaal), gemeten preoperatief en op dag 1, 2 en 3. Uitkomsten van deze metingen geven een significante stijging in MMSE-score aan onder de groep patiënten die muziek luisterden op dag 1 en 2 (p = 0.001), dag 3 (p < 0.001) en over de drie dagen (p = 0.012). (pre op: 29,72 (1,51), dag 1: 26,91 (2,39), dag 2: 27,50 (1,67), dag 3: 28,91 (1,31)) Tevens werd er bij de groep patiënten die muziek luisterden minder episodes van verwardheid gemeten volgens de NEECHAM-scores op dag 1 (p < 0.001), dag 2 (p = 0.002) dag 3 (p < 0.001) en over de 3 dagen (p = 0.014). (dag 1: 24,00 (0,97), dag 2: 25,00 (0,70), dag 3: 28,50 (1,31). De 2 andere RC’s waren de uitkomsten wel/geen delier aan de hand van beschrijvingen uit de rapportage. De eerste RC beschreef dat van de 124 patiënten, 38 een delier kregen, waarvan 36 tot de groep behoorde die geen muziek luisterden (p = 0.001). De 3e RC beschreef dezelfde effecten van het gebruik van muziek op het postoperatieve delier (p = 0.001).

Stap 4: Apply

De Conclusie

We hebben geen artikelen van voldoende kwaliteit gevonden waarbij patiënten met agitatie bij een delier onderzocht werd op de interventie white noise om de agitatie te verminderen. Kunnen deze twee groepen (delier en dementie) met elkaar vergeleken worden op dit punt? Feit is, dat patiënten met dementie een hoger risico hebben op een delier en dat deze groep patiënten dan ook deel uit maken van de groep patiënten die wij beogen in dit onderzoek. Het doel van de white noise is ontspanning door geluidsstimulatie en uitfilteren van onverwachte geluiden waardoor de agitatie vermindert. Bij zowel delier als dementie wordt onder andere angst als oorzaak van de agitatie genoemd. Het gebruik van muziek bij agitatie bij dementie en het gebruik van muziek postoperatief lijkt de kans op een delier significant te verminderen. Gezien het feit dat muziek geen bijwerkingen heeft, lage kosten, eenvoudig is toe te passen en onze persoonlijke ervaringen in de praktijk zouden wij adviseren deze interventie op te nemen in de standaardzorg.

De Aanbeveling

Gezien het feit dat muziek geen bijwerkingen heeft, lage kosten, eenvoudig is toe te passen en onze persoonlijke ervaringen in de praktijk zouden wij adviseren deze interventie op te nemen in de standaardzorg.
Verder onderzoek naar het gebruik van white noise in de ziekenhuisomgeving bij patiënten met agitatie bij een delier is noodzakelijk om met meer zekerheid te kunnen zeggen of deze interventie een vermindering geeft in de motorische onrust bij een delier.
Tevens is verder onderzoek nodig om het gebruik van muziek als interventie bij vermindering van agitatie bij delier bij andere patiëntencategorieën dan patiënten opgenomen met knie- en heupoperatie te onderzoeken.

Stap 5: Assess

Toepassing in de praktijk

Sinds uitkomen van deze CAT geven de verpleegkundig consulenten geriatrie advies muziek dan wel white noise in te zetten bij onrust. De wijze waarop dit gebeurt is nog niet gestandaardiseerd even als de momenten of de duur van de interventie. Graag zouden wij vervolg onderzoek zien in het meest effectieve gebruik van muziek white noise. Hierbij zoeken we antwoord op de vraag: bij welke patiënten met delier zetten we dit het beste in, op welk moment en op welke wijze.

Bronvermelding

  1. Lin, L., Weng, S., Wu, H., Tsai, L., Lin, Y., & Yeh, S. (2018) The Effects of White Noise on Agitated Behaviors, Mental Status, and Activities of Daily Living in Older Adults With Dementia. Journal of Nursing Research , 26 (1), 2-9. DOI: #10.1097/jnr.0000000000000211. (link)
  2. Abraha, I., Rimland, J., Trotta, F., Dell'Aquila, G., Cruz-Jentoft, A., Petrovic, M., Gudmundsson, A., Soiza, R., O'Mahony, D., Guaita, A., & Cherubini, A. (2017) Systematic review of systematic reviews of non-pharmalogical interventions to treat behavioral disturbances in older patiënts with dementia. BMJ Open , 7 (3), e012759. DOI: #10.1136/bmjopen-2016-012759. (link)
  3. Sibanda, A., Carnes, D., Visentin, D., & Cleary, M. (2018) A systematic review of the use of music interventions to improve outcomes for patients undergoing hip or knee surgery. Journal of Advanced Nursing , 75 (3), 502-516. DOI: #10.1111/jan.13860. (link)

Geef een reactie

Cookies

Op deze website gebruiken we noodzakelijke cookies om te zorgen dat alles goed blijft functioneren. Daarnaast gebruiken we Google Analytics tracking cookies om het verkeer op de website te monitoren. Door de website verder te gebruiken gaat u hiermee akkoord.